Wear it Get the T-shirt inspired by this column

Who Decides What You Pay for Your Seat?

Personal Column 58 · Tuesday, 17 November 2026 · Ad Latjes

In fifty years in the discount flight business, I learned two unwritten rules from managers at established IATA airlines. I heard them explained and defended many times.

The first was that airlines competing to take you from A to B were expected to charge roughly the same basic fare, whether you flew nonstop or changed planes. That was how the managers I dealt with described their market.

The second was that airlines tried to work out what a passenger could afford or was willing to pay. They didn’t have to ask what you earned. Your itinerary gave them something to go on.

Take two passengers flying economy from Brussels to Athens on a Monday. One flies home that Friday, after four nights. The other comes back the following Friday, after eleven nights. They can sit next to each other on the way out. In the fare structures I dealt with, the first could pay 50% to 100% more for the round trip. The eleven-night stay included a Saturday night, which could qualify for a cheaper fare. The airline assumed a Monday-to-Friday traveller was probably on business and had less freedom to change dates.

The rules still left empty seats. That’s where I came in. I brought the airlines passengers who would fly if the fare was low enough. The managers loved the extra passengers I brought them. They hated the “shitty” fares my passengers paid.

Fewer extra seats this winter

ACI EUROPE reported on 17 November that airlines are scheduled to offer 1.6% more seats across European airports this winter, compared with 6.3% growth last winter. If demand on a route grows faster than the number of seats, the airline has less reason to discount. I expect higher fares on some busy routes, especially for people who have to fly on a particular day. The Europe-wide figures can’t tell me what my flight to Bangkok will cost.

There will still be flights the airlines struggle to fill. I used to know which managers to call about those seats. Now I sit in front of a booking screen and wonder what it would take for the airline to offer me a better price.

How personal is the price?

People sometimes call it fluid pricing. Airlines use terms like dynamic and continuous pricing. Airlines can adjust offers as demand and availability change. Continuous pricing gives them more room to quote prices between the steps on the old fare ladder. They can also change what’s included, such as a checked bag or the right to change dates. Personalised pricing goes further. It would mean two people shopping at the same time for the same ticket see different prices because of what the seller knows or infers about them.

A Saturday-night stay used to give an airline a clue. Today I wonder what clues it uses. Does my offer depend on whether I come straight to the airline or through a comparison site? Whether I use an expensive phone or a cheap one? Whether my internet connection is a business line in Manhattan or a home connection in a lower-income neighbourhood? Does it matter when I search, or how often I’ve come back? A difference between two prices can’t answer any of those questions by itself.

Delta told US senators in 2025 that it was testing AI to help its analysts set prices. It also said it didn’t use personal data to set individual fares. An earlier mystery-shopping study for the European Commission found no evidence of personalised pricing in the sites it tested, which included airline-ticket sellers. I’d like to see that study repeated with today’s booking systems.

Suppose I check Amsterdam–Bangkok on Monday and Tuesday without booking. On Wednesday the fare is lower. Did the airline see me walk away twice and decide to tempt me back? I like the idea that a cookie could bargain on my behalf. But the fare could have dropped for everyone. The same applies if it goes up.

I’d open a private window beside my regular one and check the same flight at the same time, with the same seller, currency, baggage and ticket conditions. That gives me a comparison without deleting all my cookies. A private window doesn’t promise a lower fare.

If I have twenty minutes to look, I spend most of them comparing dates, airports and the airline’s own offer with what I find on a comparison site. I compare the total I’d pay, including the cost of getting to and from another airport. A low fare can lose its appeal after a train ticket and a night in a hotel.

When I sold tickets, a customer could ask why one fare was cheaper. I could usually tell them. Perhaps they had to leave a day earlier or give up the right to change the ticket. I’d like a booking screen to be as plain with me now. Tell me what’s included. And if my previous searches or something about my device helped decide the price, tell me that too.

Finding a low fare has always taken more time than finding a high one. I’m still willing to look. I’d just like to know when I’m comparing the price of a seat and when the system is trying to work out the price of me.

Lees deze column in het Nederlands +

Wie bepaalt wat jij betaalt voor je stoel?

Persoonlijke column 58 · dinsdag 17 november 2026 · Ad Latjes

In vijftig jaar in de handel in goedkope vliegtickets leerde ik twee ongeschreven regels van managers bij gevestigde IATA-maatschappijen. Ik heb ze vaak horen uitleggen en verdedigen.

De eerste was dat maatschappijen die je van A naar B brachten geacht werden ongeveer hetzelfde basistarief te vragen, of je nu rechtstreeks vloog of onderweg overstapte. Zo beschreven de managers met wie ik werkte hun markt.

De tweede was dat maatschappijen probeerden in te schatten wat een passagier kon of wilde betalen. Ze hoefden je niet naar je inkomen te vragen. Je reisschema gaf hun een aanwijzing.

Neem twee passagiers die op maandag in economy van Brussel naar Athene vliegen. De een vliegt die vrijdag terug, na vier nachten. De ander komt de vrijdag daarop terug, na elf nachten. Op de heenweg kunnen ze naast elkaar zitten. Bij de tarieven waarmee ik werkte, kon de eerste voor het retourticket 50% tot 100% meer betalen. De tweede bleef ook een zaterdagnacht en kon daardoor voor een goedkoper tarief in aanmerking komen. De maatschappij ging ervan uit dat iemand die van maandag tot vrijdag weg was waarschijnlijk zakelijk reisde en minder makkelijk van datum kon veranderen.

Die regels lieten nog altijd stoelen leeg. Daar kwam ik in beeld. Ik bracht de maatschappijen passagiers die wilden vliegen als het tarief laag genoeg was. De managers waren dol op de extra passagiers die ik bracht. Ze hadden een hekel aan de ‘rottarieven’ die mijn passagiers betaalden.

Minder extra stoelen deze winter

ACI EUROPE meldde op 17 november dat maatschappijen deze winter op Europese luchthavens 1,6% meer stoelen aanbieden volgens de planning, tegenover 6,3% groei vorige winter. Groeit de vraag op een route sneller dan het aantal stoelen, dan heeft de maatschappij minder reden om korting te geven. Ik verwacht op sommige drukke routes hogere tarieven, vooral als je op een bepaalde dag moet vliegen. Uit die Europese cijfers kan ik niet afleiden wat mijn vlucht naar Bangkok zal kosten.

Er blijven vluchten die maatschappijen lastig vol krijgen. Vroeger wist ik welke managers ik over die stoelen kon bellen. Nu zit ik voor een boekingsscherm en vraag ik me af wat ervoor nodig is om een betere prijs te krijgen.

Hoe persoonlijk is de prijs?

Sommigen noemen het fluid pricing. Maatschappijen spreken over dynamische en continue prijsstelling. Ze kunnen hun aanbiedingen aanpassen als vraag en beschikbaarheid veranderen. Bij continue prijsstelling kunnen ze ook prijzen vragen tussen de treden van de oude tariefladder. Ze kunnen veranderen wat er bij het ticket zit, zoals een ruimbagagekoffer of het recht om je reisdatum te wijzigen. Bij persoonlijke prijsstelling gaat het verder. Dan zouden twee mensen die tegelijk hetzelfde ticket zoeken een andere prijs zien door wat de verkoper over hen weet of vermoedt.

Een zaterdagnacht op de bestemming gaf de maatschappij vroeger een aanwijzing. Welke aanwijzingen gebruikt ze nu? Hangt mijn aanbod ervan af of ik rechtstreeks bij de maatschappij kijk of via een vergelijkingssite kom? Of ik een dure of goedkope telefoon gebruik? Of mijn internetverbinding een zakelijke lijn in Manhattan is of een thuisverbinding in een minder welvarende wijk? Maakt het uit hoe laat ik zoek of hoe vaak ik terugkom? Een prijsverschil op zichzelf geeft op geen van die vragen antwoord.

Delta liet Amerikaanse senatoren in 2025 weten dat het AI testte om zijn prijsanalisten te helpen. De maatschappij zei ook dat ze geen persoonsgegevens gebruikte om individuele tarieven vast te stellen. Een eerder mysteryshoppingonderzoek voor de Europese Commissie vond geen aanwijzingen voor persoonlijke prijsstelling op de onderzochte sites, waaronder verkopers van vliegtickets. Ik zou dat onderzoek graag opnieuw zien, met de boekingssystemen van vandaag.

Stel dat ik maandag en dinsdag Amsterdam–Bangkok opzoek en niet boek. Woensdag is het tarief lager. Zag de maatschappij me twee keer afhaken en wil ze me alsnog overhalen? Het idee dat een cookie voor mij kan onderhandelen spreekt me aan. Maar het tarief kan voor iedereen zijn gedaald. Hetzelfde geldt als het stijgt.

Ik zou naast mijn gewone venster een privévenster openen en tegelijk dezelfde vlucht opzoeken, bij dezelfde verkoper, met dezelfde valuta, bagage en ticketvoorwaarden. Zo kan ik vergelijken zonder al mijn cookies te wissen. Een privévenster geeft geen garantie op een lager tarief.

Als ik twintig minuten heb, besteed ik die vooral aan het vergelijken van reisdata, luchthavens en het aanbod van de maatschappij zelf met dat op een vergelijkingssite. Ik vergelijk het totaalbedrag, inclusief de reis naar en van een andere luchthaven. Een goedkoop ticket kan minder aantrekkelijk worden als er nog een treinrit en een hotelnacht bijkomen.

Toen ik tickets verkocht, kon een klant vragen waarom het ene tarief lager was. Ik kon het meestal uitleggen. Misschien moest je een dag eerder weg of mocht je het ticket niet wijzigen. Ik zou willen dat het boekingsscherm nu net zo duidelijk is. Vertel me wat inbegrepen is. En als mijn eerdere zoekopdrachten of mijn apparaat de prijs mede bepalen, vertel me dat dan ook.

Een goedkoop ticket vinden heeft altijd meer tijd gekost dan een duur ticket vinden. Ik wil best blijven zoeken. Ik wil alleen weten wanneer ik de prijs van een stoel vergelijk en wanneer het systeem probeert uit te rekenen wat ík bereid ben te betalen.

Sources / Bronnen