World Problems, Future Solutions · Column 8 · By Ad Latjes

Deserted Cities

The traffic light turns green.

Nobody moves.

It turns red again, faithfully managing an intersection where nothing has crossed for years.

I stand beneath it, holding an old photograph of the same street: buses, taxis, crowded pavements, someone carrying flowers, someone running late.

Now a young tree grows through the bus stop.

It is 2070. I have come to discover how a city built for millions became a place where you can hear a loose window knocking twenty floors above the ground.

There was no single day when everyone left.

That was part of the problem.

The city did not end. It became harder to live in.

The first changes seemed manageable.

Longer summers. More expensive insurance. Another office building losing tenants. Another maintenance project postponed.

Nobody packed because a municipal spreadsheet looked slightly worse.

People stayed because this was home.

Then summer began rearranging their lives.

Construction moved to early morning. Deliveries arrived after sunset. Parents checked heat warnings before letting children outside.

For those with reliable cooling, the city remained uncomfortable but workable. For those without it, every heatwave became a question of where to go.

As the heat grew more intense, electricity demand rose with it. Cooling systems ran longer, the grid came under strain and failures became more frequent.

Then the electricity failed.

At first, people complained. Later, they worried about lifts, refrigerators and medicine that needed to stay cold.

The weather forecast had become a survival plan, and the power network had become part of it. Each outage made the next summer harder to endure, especially for people who could not afford backup cooling or a place to escape.

The people who could leave went first

A company moved its headquarters. Some employees followed. Others already worked remotely and wondered why they were paying so much to live near an office they rarely visited.

A family sold its apartment and moved inland.

Their friends called them pessimists.

Two summers later, those friends asked whether houses were available nearby.

As customers disappeared, shops shortened their hours. Empty premises became familiar. The council collected less money while facing larger repair bills.

Reduced bus service made the neighbourhood less convenient, encouraging more departures and making the next reduction easier to justify. The people most affected by the heat and outages were often the least able to leave, while those with money and mobility departed first.

Every decision had an explanation.

Together, they were dismantling a city.

Then the water came back

The weakened city was less able to absorb the next shock.

The first serious flood was called exceptional.

The second was called a lesson.

By the third, residents wanted to know what had been learned.

Water entered underground stations, damaged electrical equipment and left homes uninhabitable. Repairs took longer because there was less money, fewer workers and more systems competing for attention. Arguments over who would pay took longer still.

In exposed districts, insurance became harder to obtain and rebuilding harder to finance.

An apartment could still have a balcony, a fitted kitchen and a wonderful view.

Finding someone willing to buy it was another matter.

Those who owned little had little money to leave. Those whose savings were tied up in their homes discovered that selling was no longer a straightforward escape. Flood damage, unreliable services and falling demand had turned property into an obstacle rather than a route out.

The city was becoming emptier without becoming easier to leave.

The hospital was the turning point

By then, the damage was no longer confined to streets, homes or balance sheets. It had reached the question people ask when every other system fails.

People will tolerate much for a place they love.

They will travel farther for groceries, accept a slower bus and repair the same damage twice.

But eventually a family asks:

“If something happens tonight, who will help us?”

In this imagined city, the answer became uncertain.

Medical staff moved away. Facilities consolidated. Ambulance journeys grew longer. Heat emergencies, flood injuries and chronic illnesses placed more pressure on services already weakened by earlier departures and shrinking budgets.

When the remaining hospital announced another reduction in services, people who had resisted leaving began packing. The announcement did not create the crisis; it confirmed that the city could no longer reliably care for those who stayed.

The last departures were organised through public assistance, relatives and neighbours.

There was no final crowd running towards the motorway.

One evening, fewer windows were lit.

The next, fewer again.

Nature did not hold a victory parade

From a distance, the abandoned skyline looks peaceful.

Up close, it is less romantic.

There are unstable buildings, damaged drains, contaminated places and objects that still belong to people who remember where they left them.

A child’s height is marked on a kitchen wall.

A restaurant menu remains beside a door.

Someone once spent an afternoon choosing those curtains.

Vegetation returning does not erase the loss or make the place safe.

The city has become a landscape that still needs care, even after most people have gone.

Elsewhere, the lights are on

Leaving, I travel to a smaller inland city.

It is busy.

Children argue outside a school. A delivery driver complains about a blocked street. A café owner insists that nobody makes decent coffee any more, except him.

Humanity has survived.

But receiving communities have had to find homes, classrooms, jobs and water for new arrivals. Some planned early. Others spent years arguing about whether planning was necessary.

The better-prepared places made choices that once sounded unexciting.

They maintained infrastructure before it failed, protected cooling spaces, diversified essential supplies and tested emergency arrangements.

They also understood that some neighbourhoods could be defended, while others needed a fair, supported transition away from growing danger.

None of this produced a dramatic skyline for an investment brochure.

It produced places where people could continue living.

This future is a warning, not a timetable

The deserted metropolis in this story is fictional.

It is not evidence that New York, London, Tokyo or any other major city will be empty by 2050—or 2070. Cities face different pressures, and shrinking populations do not automatically produce abandonment. Migration can also bring more people into cities.

The story asks what could happen when problems reinforce one another and decisions keep being postponed.

That also means there are opportunities to interrupt the sequence.

🔹 Make heat protection an everyday service. Provide shade, suitable buildings, accessible cool spaces and plans that reach people who cannot protect themselves.

🔹 Keep essential systems working during disruption. Prepare and test backup arrangements for electricity, water, communications and healthcare.

🔹 Plan honestly for flood risk. Maintain workable protection, limit new exposure and help people relocate when remaining becomes untenable.

🔹 Adapt to a changing population. Reuse buildings and organise services around the people who actually live there, rather than waiting for yesterday’s growth to return.

🔹 Prepare places receiving newcomers. Housing, schools and transport need attention before arrivals become an emergency.

A different kind of success

At the inland café, the owner asks whether I liked visiting the old metropolis.

“Liked” is a difficult word.

I show him the photograph of the crowded street.

He studies it, then looks outside at people passing his window.

“Busy place,” he says.

“It was.”

He puts down the photograph and greets a customer.

Perhaps the future will not be judged by the tallest towers or the brightest advertisements, but by smaller, quieter signs: a clinic that stays open, a bus that arrives, a cool room with its doors unlocked, a family able to remain because someone planned before the crisis.

A city is not its buildings. It is the promise that, when the light changes, someone will still be there to cross.

We still have time to keep that promise.

21 October 2026
Lees deze column in het Nederlands / Dutch original ↓
World Problems, Future Solutions · Column 8 · Door Ad Latjes

Verlaten steden

Het verkeerslicht springt op groen.

Niemand beweegt.

Het wordt weer rood en regelt trouw een kruispunt waar al jaren niemand meer oversteekt.

Ik sta eronder met een oude foto van dezelfde straat: bussen, taxi’s, drukke trottoirs, iemand met bloemen, iemand die te laat komt.

Nu groeit er een jonge boom door de bushalte.

Het is 2070. Ik ben gekomen om te ontdekken hoe een stad die voor miljoenen mensen werd gebouwd, een plek werd waar je twintig verdiepingen boven de grond een los raam kunt horen klapperen.

Er was niet één dag waarop iedereen vertrok.

Dat was een deel van het probleem.

De stad hield niet op te bestaan. Het werd moeilijker om er te wonen.

De eerste veranderingen leken beheersbaar.

Langere zomers. Duurdere verzekeringen. Weer een kantoorgebouw dat huurders verloor. Weer een onderhoudsproject uitgesteld.

Niemand pakte zijn koffers omdat een gemeentelijke spreadsheet er iets slechter uitzag.

Mensen bleven omdat dit hun thuis was.

Toen begon de zomer hun leven opnieuw in te delen.

De bouw verschoof naar de vroege ochtend. Leveringen kwamen na zonsondergang. Ouders controleerden hittewaarschuwingen voordat ze hun kinderen buiten lieten spelen.

Voor wie betrouwbare koeling had, bleef de stad ongemakkelijk maar leefbaar. Voor wie die niet had, werd iedere hittegolf een zoektocht naar een plek om naartoe te gaan.

Naarmate de hitte toenam, steeg ook de vraag naar elektriciteit. Koelsystemen draaiden langer, het stroomnet raakte overbelast en storingen kwamen vaker voor.

Toen viel de stroom uit.

Eerst klaagden mensen. Later maakten ze zich zorgen over liften, koelkasten en medicijnen die koud moesten blijven.

Het weerbericht was een overlevingsplan geworden, en het elektriciteitsnet was daar onderdeel van. Iedere storing maakte de volgende zomer moeilijker te verdragen, vooral voor mensen die geen noodkoeling of een uitwijkplek konden betalen.

Wie kon vertrekken, ging als eerste

Een bedrijf verplaatste zijn hoofdkantoor. Sommige werknemers volgden. Anderen werkten al op afstand en vroegen zich af waarom ze zoveel betaalden om bij een kantoor te wonen dat ze zelden bezochten.

Een gezin verkocht zijn appartement en verhuisde landinwaarts.

Hun vrienden noemden hen pessimisten.

Twee zomers later vroegen die vrienden of er in de buurt nog huizen beschikbaar waren.

Toen klanten verdwenen, beperkten winkels hun openingstijden. Lege panden werden vertrouwd. De gemeente kreeg minder geld binnen, terwijl de reparatierekeningen opliepen.

Minder bussen maakten de wijk minder aantrekkelijk. Dat stimuleerde verder vertrek en maakte de volgende vermindering gemakkelijker te verdedigen. De mensen die het zwaarst werden getroffen door hitte en stroomuitval, konden vaak het moeilijkst vertrekken. Mensen met geld en bewegingsvrijheid gingen als eerste.

Voor iedere beslissing bestond een verklaring.

Samen ontmantelden ze een stad.

Toen kwam het water terug

De verzwakte stad kon de volgende klap minder goed opvangen.

De eerste ernstige overstroming werd uitzonderlijk genoemd.

De tweede werd een les genoemd.

Bij de derde wilden bewoners weten wat er eigenlijk was geleerd.

Water stroomde ondergrondse stations binnen, beschadigde elektrische installaties en maakte woningen onbewoonbaar. Reparaties duurden langer, omdat er minder geld en minder werknemers waren en meer systemen tegelijk aandacht nodig hadden. De discussies over wie moest betalen duurden nog langer.

In kwetsbare wijken werd verzekeren moeilijker en herbouw lastiger te financieren.

Een appartement kon nog steeds een balkon, een inbouwkeuken en een prachtig uitzicht hebben.

Iemand vinden die het wilde kopen, was iets anders.

Wie weinig bezat, had weinig geld om te vertrekken. Wie zijn spaargeld in zijn huis had zitten, ontdekte dat verkopen geen eenvoudige uitweg meer was. Waterschade, onbetrouwbare voorzieningen en afnemende vraag hadden bezit veranderd in een obstakel in plaats van een ontsnappingsroute.

De stad werd leger zonder dat vertrekken gemakkelijker werd.

Het ziekenhuis was het kantelpunt

De schade beperkte zich inmiddels niet meer tot straten, woningen of balansen. Ze raakte de vraag die mensen stellen wanneer alle andere systemen falen.

Mensen verdragen veel voor een plek waarvan ze houden.

Ze reizen verder voor boodschappen, accepteren een langzamere bus en herstellen dezelfde schade twee keer.

Maar uiteindelijk vraagt een gezin:

“Als er vanavond iets gebeurt, wie helpt ons dan?”

In deze verzonnen stad werd het antwoord onzeker.

Zorgmedewerkers verhuisden. Voorzieningen werden samengevoegd. Ambulanceritten duurden langer. Hittegevallen, verwondingen door overstromingen en chronische ziekten verhoogden de druk op diensten die al waren verzwakt door eerder vertrek en krimpende budgetten.

Toen het overgebleven ziekenhuis opnieuw een beperking van de dienstverlening aankondigde, begonnen mensen die zich tegen vertrek hadden verzet hun koffers te pakken. De aankondiging veroorzaakte de crisis niet. Ze bevestigde dat de stad niet meer betrouwbaar kon zorgen voor wie bleef.

De laatste vertrekken werden geregeld met publieke hulp, familieleden en buren.

Er was geen laatste menigte die naar de snelweg rende.

Op een avond brandde achter minder ramen licht.

De volgende avond achter nog minder.

De natuur hield geen overwinningsparade

Van een afstand ziet de verlaten skyline er vredig uit.

Van dichtbij is het minder romantisch.

Er zijn onveilige gebouwen, beschadigde afvoeren, vervuilde plekken en voorwerpen die nog steeds toebehoren aan mensen die weten waar ze ze achterlieten.

De lengte van een kind staat op een keukenmuur afgetekend.

Naast een deur hangt nog een restaurantmenu.

Iemand heeft ooit een middag besteed aan het uitzoeken van die gordijnen.

Terugkerend groen wist het verlies niet uit en maakt de plek niet veilig.

De stad is een landschap geworden dat nog steeds zorg nodig heeft, ook nadat de meeste mensen zijn vertrokken.

Elders brandt het licht

Na mijn vertrek reis ik naar een kleinere stad landinwaarts.

Het is er druk.

Kinderen maken ruzie voor een school. Een bezorger moppert over een geblokkeerde straat. Een caféhouder beweert dat niemand meer fatsoenlijke koffie kan zetten, behalve hijzelf.

De mensheid heeft het overleefd.

Maar de ontvangende gemeenschappen moesten woningen, klaslokalen, werk en water vinden voor nieuwkomers. Sommige begonnen vroeg met plannen. Andere discussieerden jarenlang over de vraag of plannen nodig was.

De beter voorbereide plaatsen maakten keuzes die ooit weinig opwindend klonken.

Ze onderhielden infrastructuur voordat die uitviel, beschermden koele verblijfsplekken, spreidden essentiële bevoorrading en testten noodvoorzieningen.

Ze begrepen ook dat sommige wijken beschermd konden worden, terwijl andere een eerlijke, ondersteunde verhuizing uit groeiend gevaar nodig hadden.

Dat leverde geen spectaculaire skyline voor een investeringsbrochure op.

Het leverde plekken op waar mensen konden blijven wonen.

Deze toekomst is een waarschuwing, geen tijdschema

De verlaten metropool in dit verhaal is fictief.

Het verhaal bewijst niet dat New York, Londen, Tokio of een andere grote stad in 2050—of 2070—leeg zal staan. Steden staan onder verschillende vormen van druk en bevolkingskrimp leidt niet automatisch tot verlaten steden. Migratie kan juist ook meer mensen naar steden brengen.

Het verhaal vraagt wat er kan gebeuren wanneer problemen elkaar versterken en beslissingen steeds worden uitgesteld.

Dat betekent ook dat er mogelijkheden zijn om de keten te doorbreken.

🔹 Maak bescherming tegen hitte een dagelijkse voorziening. Zorg voor schaduw, geschikte gebouwen, toegankelijke koele plekken en plannen die mensen bereiken die zichzelf niet kunnen beschermen.

🔹 Houd essentiële systemen tijdens verstoringen werkend. Bereid noodvoorzieningen voor elektriciteit, water, communicatie en zorg voor en test ze.

🔹 Plan eerlijk voor overstromingsrisico’s. Onderhoud uitvoerbare bescherming, beperk nieuwe blootstelling en help mensen verhuizen wanneer blijven onhoudbaar wordt.

🔹 Pas je aan een veranderende bevolking aan. Hergebruik gebouwen en organiseer voorzieningen rond de mensen die er werkelijk wonen, in plaats van te wachten tot de groei van gisteren terugkeert.

🔹 Bereid plaatsen voor die nieuwkomers ontvangen. Woningen, scholen en vervoer verdienen aandacht voordat de komst van mensen een noodsituatie wordt.

Een andere vorm van succes

In het café landinwaarts vraagt de eigenaar of ik het bezoek aan de oude metropool mooi vond.

“Mooi” is een moeilijk woord.

Ik laat hem de foto van de drukke straat zien.

Hij bekijkt hem en kijkt dan naar de mensen die buiten langs zijn raam lopen.

“Drukke plek,” zegt hij.

“Dat was het.”

Hij legt de foto neer en begroet een klant.

Misschien zal de toekomst niet worden beoordeeld op de hoogste torens of de felste reclames, maar op kleinere, stillere tekenen: een kliniek die openblijft, een bus die aankomt, een koele ruimte waarvan de deuren niet op slot zitten, een gezin dat kan blijven omdat iemand vóór de crisis een plan maakte.

Een stad is niet haar gebouwen. Ze is de belofte dat, wanneer het licht verandert, er nog iemand zal zijn om over te steken.

We hebben nog tijd om die belofte na te komen.

21 oktober 2026