Het koopje dat geen koopje meer is

Read this column in English

Nederlanders zijn dol op koopjes. Zodra ergens ‘70 procent korting’ staat, kopen we zelfs dingen waarvan we vijf minuten eerder nog niet wisten dat we ze nodig hadden.

Een elektrische bananenschiller voor €2,49? In het winkelmandje. Een set van twintig kabeltjes voor apparaten die we niet bezitten? Altijd handig. Een jurk voor vier euro, inclusief verzending uit China? Voor die prijs kun je hem moeilijk laten hangen.

Maar binnenkort wordt onze digitale koopjesjacht iets duurder. Vanaf november komt er voor pakketjes van buiten de Europese Unie een extra heffing van twee euro. Dat bedrag komt boven op de eerder ingevoerde heffing van drie euro. De kosten worden officieel aan de verkoper berekend, maar we hoeven natuurlijk geen econoom te zijn om te begrijpen waar die uiteindelijk terechtkomen: bij ons.

Een artikel van €1,99 kan daardoor plotseling €6,99 kosten. Dan begint zelfs de meest fanatieke koopjesjager zich af te vragen of hij die op zonne-energie werkende tandenstoker werkelijk nodig heeft.

Vorig jaar kwamen dagelijks ongeveer 1,7 miljoen goedkope pakketjes van buiten de Europese Unie binnen. Dat is geen pakketstroom meer, maar een pakkettsunami. De douane moet al die spullen controleren, terwijl veel producten niet aan de Europese veiligheidsregels voldoen.

Dat verbaast mij niet. Als een product minder kost dan de postzegel die vroeger op een ansichtkaart ging, moet iemand ergens in de keten de werkelijke prijs betalen.

Misschien is dat de Europese winkelier die niet kan concurreren. Misschien is het het milieu, omdat miljoenen afzonderlijke pakketjes de halve wereld worden overgevlogen. En misschien is het een arbeider die lange dagen maakt voor een loon waarvan wij in Nederland nog geen broodje kunnen kopen.

We moeten daarbij voorzichtig zijn met algemene beschuldigingen. Natuurlijk wordt niet ieder product uit China door kinderen, slaven of uitgebuite werknemers gemaakt. China beschikt ook over moderne fabrieken, geavanceerde technologie en goed georganiseerde ondernemingen.

Maar bij extreem goedkope producten zijn de productieketens vaak ondoorzichtig. Consumenten weten meestal niet wie het product heeft gemaakt, onder welke omstandigheden en voor welk loon. Er bestaan serieuze zorgen over dwangarbeid, uitbuiting en kinderarbeid in internationale productieketens. Wie voor een paar euro een jurk, speelgoed of elektronica koopt, krijgt zelden een foto te zien van de persoon die het heeft gemaakt.

Hopelijk zorgt de hogere heffing er daarom niet alleen voor dat er minder pakketjes worden verstuurd, maar ook dat de vraag naar producten uit verdachte en mensonwaardige productieketens afneemt. Als de prijsdruk vermindert, kan dat hopelijk bijdragen aan minder slavenarbeid en kinderarbeid.

Dat zou een veel belangrijker voordeel zijn dan de twee euro die de douane ontvangt.

Toch blijft er iets merkwaardigs aan deze maatregel. We proberen de enorme stroom goedkope pakketjes te stoppen door ze enkele euro’s duurder te maken. Maar zolang een vergelijkbaar product in een Nederlandse winkel twintig euro kost, blijft een Chinees product van zeven euro aantrekkelijk.

De heffing bestrijdt dus vooral het pakketje, niet noodzakelijk het probleem achter het pakketje.

Misschien moeten we als consumenten daarom ook zelf iets veranderen. Niet alles wat goedkoop is, hoeven we te kopen. Niet alles wat vandaag wordt besteld, hoeft morgen in huis te liggen. En niet ieder nutteloos apparaatje wordt nuttiger doordat de bezorging gratis is.

De nieuwe heffing maakt goedkope Chinese pakketjes duurder. Dat is vervelend voor wie graag koopjes zoekt, maar misschien goed voor Europese winkels, het milieu en hopelijk ook voor arbeiders en kinderen aan de andere kant van de wereld.

Een koopje is tenslotte pas echt een koopje wanneer niemand anders er de hoogste prijs voor betaalt.

The Bargain That Is No Longer a Bargain

The Dutch love a bargain. The moment we see “70 per cent off,” we even buy things we did not know we needed five minutes earlier.

An electric banana peeler for €2.49? Into the shopping basket. A set of twenty cables for devices we do not own? Always useful. A dress for four euros, including delivery from China? At that price, it is almost impossible to leave it behind.

But our digital bargain hunt will soon become a little more expensive. From November, parcels arriving from outside the European Union will face an additional charge of two euros. That comes on top of the previously introduced three-euro charge. Officially, the seller pays it, but we do not need to be economists to understand where the cost will eventually end up: with us.

An item costing €1.99 could suddenly cost €6.99. Even the most dedicated bargain hunter may then wonder whether that solar-powered toothpick is truly essential.

Last year, around 1.7 million cheap parcels from outside the European Union arrived every day. That is no longer a stream of packages; it is a package tsunami. Customs must inspect all those goods, while many products do not comply with European safety rules.

That does not surprise me. When a product costs less than the stamp we once put on a postcard, someone somewhere in the chain must be paying the real price.

Perhaps it is the European retailer who cannot compete. Perhaps it is the environment, because millions of individual parcels are flown halfway around the world. And perhaps it is a worker putting in long days for a wage that would not even buy us a sandwich in the Netherlands.

We must be careful with sweeping accusations. Of course, not every product from China is made by children, forced labourers or exploited workers. China also has modern factories, advanced technology and well-organised companies.

But the supply chains behind extremely cheap products are often opaque. Consumers usually do not know who made an item, under what conditions or for what wage. There are serious concerns about forced labour, exploitation and child labour in international supply chains. When we buy a dress, toy or electronic gadget for a few euros, we rarely see a photograph of the person who made it.

Let us therefore hope that the higher charge not only reduces the number of parcels being sent, but also reduces demand for goods from suspicious and degrading supply chains. If the pressure to produce at rock-bottom prices decreases, it may also help reduce forced labour and child labour.

That would be a far more important benefit than the two euros collected by customs.

Still, there is something odd about this measure. We are trying to stop the enormous flood of cheap parcels by making them a few euros more expensive. But as long as a comparable product costs twenty euros in a Dutch shop, a seven-euro Chinese product will remain attractive.

So the charge mainly tackles the parcel, not necessarily the problem behind it.

Perhaps we consumers should change something too. We do not have to buy everything simply because it is cheap. Not everything ordered today needs to arrive tomorrow. And not every useless gadget becomes useful merely because delivery is free.

The new charge makes cheap Chinese parcels more expensive. That is annoying for bargain hunters, but it may be good for European retailers, the environment and, hopefully, workers and children on the other side of the world.

After all, a bargain is only a genuine bargain when nobody else has to pay the highest price.