Zaterdag 3 oktober 2026 · Column 12 · Door Ad Latjes

Waarom de rode pet blijft zitten

Read this column in English

De benzine wordt duurder. De boodschappen ook. De president beledigt ondertussen weer iemand. En toch blijft de rode MAGA-pet op hetzelfde hoofd zitten.

Vanuit Europa kan dat onbegrijpelijk lijken. Wat moet er nog gebeuren voordat een trouwe Trump-aanhanger zegt: nu is het genoeg?

Eerst de cijfers. American Research Group mat in september 29 procent goedkeuring voor Trumps functioneren. Reuters/Ipsos kwam in dezelfde periode op 32 procent. Bijna een derde van de Amerikaanse volwassenen dus, al verschilt het resultaat per peiling. Goedkeuring is bovendien geen verklaring van eeuwige trouw aan ieder besluit.[1][2]

Maar de verbazing blijft. Waarom blijven zoveel mensen hem verdedigen?

Het antwoord begint bij iets ongemakkelijks: mensen kiezen niet uitsluitend met hun portemonnee. Ze kiezen ook met hun identiteit.

Een politieke voorkeur kan verweven raken met familie, vrienden, geloof, leefomgeving en het verhaal dat iemand over zijn eigen land vertelt. Dan is een leider meer dan een bestuurder. Hij vertegenwoordigt het gevoel: wij worden eindelijk gezien.

Psychologisch onderzoek naar partijgebonden overtuigingen beschrijft hoe zo’n groepsidentiteit de verwerking van informatie kan kleuren.[3] Kritiek op de leider kan daardoor worden ervaren als kritiek op de groep — en uiteindelijk op jezelf.

“Trump heeft een fout gemaakt” klinkt dan niet alleen als een beoordeling van beleid. Het kan ook klinken als: “Jij hebt je laten bedriegen.”

Dat laatste horen mensen doorgaans minder graag. Ook zonder rode pet.

Onze hersenen kunnen vervolgens een opmerkelijke carrièrewisseling maken. Eerst waren ze onderzoeker. Nu worden ze advocaat.

Een gunstig bericht mag meteen naar binnen. Een ongunstig bericht moet zijn paspoort laten zien, drie formulieren invullen en bewijzen dat de afzender niet bij de vijand hoort. Onderzoek naar politieke vooringenomenheid beschrijft zulke verschillen in het zoeken, geloven en onthouden van informatie.[4]

Dat betekent niet dat iedere aanhanger slecht geïnformeerd of dom is. Je kunt feiten kennen en ze toch anders wegen. Of denken dat de schade door anderen komt, tijdelijk is of noodzakelijk om een belangrijker doel te bereiken.

Nieuwsbronnen kunnen dit versterken. Pew Research Center vond in 2025 grote verschillen tussen Republikeinen en Democraten in welke media zij gebruiken en vertrouwen.[5] Wie een kritische bron bij voorbaat wantrouwt, ziet een onthulling misschien vooral als de volgende aanval.

De boodschapper wordt veroordeeld voordat het bericht wordt onderzocht.

Daar komt een tweede kracht bij: angst voor de andere partij. Sommige kiezers hoeven hun eigen leider niet geweldig te vinden. Het is genoeg dat zij de tegenpartij nog erger vinden.

Onderzoek van politicologen Graham en Svolik laat zien dat kiezers democratische beginselen kunnen laten wijken voor partijtrouw en beleidsvoorkeuren, vooral bij sterke polarisatie.[6]

Dan wordt de vraag niet: doet onze president het goed? Maar: mogen die anderen ooit terugkomen?

Met zo’n vergelijking kan een leider veel krediet behouden. Zelfs wanneer zijn prestaties onvoldoende zijn.

En zijn beledigingen? Ook die kunnen binnen dat wereldbeeld een andere betekenis krijgen. Onderzoekers Hahl, Kim en Zuckerman vonden steun voor een verklaring waarin mensen die het politieke systeem als onrechtmatig ervaren, een demonstratieve regelbreker juist als hun authentieke verdediger kunnen zien.[7]

Wat de buitenstaander onfatsoen noemt, kan de aanhanger beschouwen als bewijs dat iemand eindelijk tegen de gevestigde orde durft in te gaan.

De verkeerde tafelmanieren worden dan verkocht als bewijs dat hij niet bij de verkeerde tafel hoort.

Dat verklaart een mogelijke aantrekkingskracht. Het maakt belediging, misleiding of machtsmisbruik niet aanvaardbaar. Een psychologische verklaring is geen morele vrijstelling.

Waarom verandert financiële schade niet onmiddellijk alles? Omdat mensen meerdere belangen tegelijk hebben. Een kiezer kan immigratie, culturele waarden of nationale macht belangrijker vinden dan zijn huidige rekening. Een boer kan hopen op een betere handelsafspraak. Een Latino kan zich sterker verbonden voelen met conservatieve politiek dan met andere mensen met dezelfde afkomst.

Dat zijn mogelijke afwegingen, geen beschrijving van iedere boer of Latino. Mensen delen een beroep of achtergrond zonder dezelfde politieke identiteit te delen.

Ook volhouden heeft een menselijke verleiding. Wie jarenlang publiekelijk een leider heeft verdedigd, moet bij een koerswijziging misschien niet alleen een nieuwe mening vormen, maar ook oude discussies herzien. Dat kan sociaal en persoonlijk moeilijk zijn. Een extra verdediging kan dan gemakkelijker voelen dan toegeven dat het vertrouwen misplaatst was.

En als Europa afkeurend kijkt? Buitenlandse kritiek heeft geen stemrecht in Amerika. In een overtuiging waarin andere landen Amerika benadelen, kan hun afkeuring zelfs worden uitgelegd als bewijs dat de president eindelijk voor het eigen land opkomt. Dat is een mogelijke reactie, geen gemeten verklaring voor alle aanhangers.

De kritiek verdwijnt niet. Ze krijgt een andere betekenis.

Toch is die trouw niet onverwoestbaar. Reuters/Ipsos mat onder Republikeinen een daling van 86 procent goedkeuring in januari naar 73 procent in september.[2] Er haken dus mensen af. De rode pet zit niet bij iedereen vastgelijmd.

We moeten daarom geen miljoenen mensen tot één psychologisch type reduceren. Deze onderzoeken verklaren mogelijke mechanismen; ze lezen geen gedachten. Maar ze helpen wel begrijpen waarom nóg een slechte gebeurtenis niet automatisch tot een andere politieke keuze leidt.

Voor mij ligt het democratische gevaar waar steun ophoudt een oordeel te zijn en een verplichting wordt.

Een leider mag ons vertegenwoordigen. Hij mag niet bepalen welke feiten wij nog mogen erkennen.

Misschien is daarom de belangrijkste vraag aan iedere trouwe aanhanger, van welke leider dan ook:

Wat zou er moeten gebeuren voordat u uw vertrouwen intrekt?

Wie daar geen antwoord meer op heeft, verdedigt misschien niet langer een politieke keuze.

Die verdedigt een deel van zichzelf.

Zelfstandig bronnenonderzoek met hulp van AI; geen eigen enquête. Peilingen gecontroleerd op 1 oktober 2026. De psychologische en politicologische studies beschrijven mogelijke mechanismen, geen diagnose van huidige Trump-aanhangers. De actuele goedkeuringspercentages betreffen Amerikaanse volwassenen, geen vast omlijnde groep MAGA-supporters.


Read this column in English
Saturday 3 October 2026 · Column 12 · By Ad Latjes

Why the Red Cap Stays On

Petrol is getting more expensive. So are groceries. Meanwhile, the president insults someone else. And yet the red MAGA cap stays on the same head.

From Europe, that can seem incomprehensible. What else has to happen before a loyal Trump supporter says: enough is enough?

First, the figures. American Research Group measured 29 percent approval of Trump's job performance in September. Reuters/Ipsos recorded 32 percent in the same period. Almost a third of American adults, then, although results vary between polls. Approval is also no declaration of eternal loyalty to every decision.[1][2]

But the astonishment remains. Why do so many people keep defending him?

The answer begins with something uncomfortable: people do not vote solely with their wallets. They also vote with their identities.

A political preference can become intertwined with family, friends, faith, surroundings and the story someone tells about their own country. Then a leader becomes more than an administrator. He represents a feeling: at last, we are being seen.

Psychological research on partisan beliefs describes how such a group identity can shape the processing of information.[3] Criticism of the leader can therefore feel like criticism of the group — and ultimately of yourself.

“Trump made a mistake” then sounds like more than an assessment of policy. It can also sound like: “You allowed yourself to be fooled.”

People generally prefer not to hear that. Even without a red cap.

Our brains can then make a remarkable career change. They used to be researchers. Now they become lawyers.

A favourable report gets straight in. An unfavourable one must show its passport, fill in three forms and prove that the sender does not belong to the enemy. Research on political bias describes such differences in how people seek, believe and remember information.[4]

That does not mean every supporter is poorly informed or unintelligent. You can know the facts and still give them different weight. Or believe that the damage is caused by others, is temporary or is necessary to achieve a more important goal.

News sources can reinforce this. In 2025, Pew Research Center found large differences between Republicans and Democrats in which media they use and trust.[5] Someone who distrusts a critical source in advance may see a revelation mainly as the next attack.

The messenger is condemned before the message is examined.

A second force comes into play: fear of the other party. Some voters do not have to think their own leader is wonderful. It is enough that they consider the opposing party even worse.

Research by political scientists Graham and Svolik shows that voters can let democratic principles give way to party loyalty and policy preferences, especially when polarisation is strong.[6]

Then the question becomes not: is our president doing a good job? But: should those other people ever be allowed back?

With that comparison, a leader can retain considerable credit. Even when his performance falls short.

And his insults? They too can take on a different meaning within that worldview. Researchers Hahl, Kim and Zuckerman found support for an explanation in which people who see the political system as illegitimate may regard a conspicuous rule-breaker as their authentic defender.[7]

What an outsider calls bad manners, a supporter may consider proof that someone finally dares to challenge the establishment.

The wrong table manners are then sold as proof that he does not belong at the wrong table.

That explains a possible attraction. It does not make insults, deception or abuse of power acceptable. A psychological explanation is no moral exemption.

Why does financial harm not immediately change everything? Because people have several interests at once. A voter may consider immigration, cultural values or national power more important than their current bills. A farmer may hope for a better trade agreement. A Latino may feel more connected to conservative politics than to other people with the same background.

These are possible considerations, not a description of every farmer or Latino. People can share an occupation or background without sharing a political identity.

There is also a very human temptation to persist. Someone who has publicly defended a leader for years may, when changing course, need not only to form a new opinion but also to reconsider old arguments. That can be difficult socially and personally. One more defence may then feel easier than admitting that their trust was misplaced.

And what if Europe looks on disapprovingly? Foreign criticism has no vote in America. Within a belief that other countries take advantage of America, their disapproval may even be interpreted as proof that the president is finally standing up for his own country. That is a possible response, not a measured explanation for all supporters.

The criticism does not disappear. It acquires a different meaning.

Yet that loyalty is not indestructible. Reuters/Ipsos measured a fall in approval among Republicans from 86 percent in January to 73 percent in September.[2] Some people are therefore walking away. Not everyone's red cap is glued on.

We should therefore avoid reducing millions of people to a single psychological type. These studies explain possible mechanisms; they do not read minds. But they do help us understand why one more bad event does not automatically lead to a different political choice.

For me, the democratic danger lies where support stops being a judgement and becomes an obligation.

A leader may represent us. He must not decide which facts we are still allowed to acknowledge.

Perhaps that is why the most important question for every loyal supporter, of any leader, is:

What would have to happen before you withdrew your trust?

Anyone who can no longer answer that may no longer be defending a political choice.

They are defending a part of themselves.

Independent desk research with the help of AI; no original survey. Polls checked on 1 October 2026. The psychological and political science studies describe possible mechanisms, not a diagnosis of current Trump supporters. The current approval percentages concern American adults, not a fixed group of MAGA supporters.

Over de columnist

Ad Latjes

Levenslange reiziger, internetpionier, ondernemer en nieuwsgierige waarnemer. Ad kijkt met internationale ervaring, gezond verstand en humor naar het nieuws van vandaag.

Contact Ad Latjes

Blijf lezen
Regelmatig een nieuwe column

Actuele Nederlandse onderwerpen, telkens bekeken vanuit een persoonlijke en verrassende invalshoek.