Conceptuele illustratie: Yellowstone en Europa zijn naast elkaar afgebeeld, niet geografisch op schaal. / Conceptual illustration: Yellowstone and Europe are shown together, not geographically to scale.
Yellowstone ligt ver weg. Tot de rekening komt.
Read this column in EnglishYellowstone staat bij veel mensen op het lijstje van prachtige plekken die ze ooit willen bezoeken.
Geisers, bizons, indrukwekkende landschappen.
Onder dat landschap bevindt zich alleen iets wat de gemiddelde camping niet als extra voorziening aanbiedt: een enorm vulkanisch systeem.
Stel dat Yellowstone ergens in de toekomst een superuitbarsting krijgt. Wat merken wij daarvan in Nederland en België?
Het geruststellende antwoord is dat er hier geen Amerikaanse lava door de straat komt.
Het minder geruststellende antwoord is dat afstand ons niet beschermt tegen alle gevolgen.
Een vulkaan heeft geen paspoort nodig om invloed te krijgen op onze boodschappen.
Voor alle duidelijkheid: dit is geen voorspelling. Ook staat niet vast dat Yellowstone ooit opnieuw een superuitbarsting krijgt. We bekijken een mogelijke gebeurtenis en wat wetenschappelijk onderzoek ons over de gevolgen vertelt.
Amerika blijft bestaan. Maar niet alles blijft werken.
Bij een superuitbarsting zou de omgeving van Yellowstone verwoest kunnen worden door extreem hete stromen van gas, as en gesteente.
Verder weg wordt vallende vulkanische as het grote probleem.
Die as is geen zacht poeder dat je even met een plumeau verwijdert. Het materiaal kan machines beschadigen, verkeer hinderen en elektriciteitsvoorzieningen verstoren. Zware aslagen kunnen daken laten bezwijken, vooral wanneer ze nat worden.
Een Amerikaanse modelstudie berekende voor een bepaalde superuitbarsting aslagen van tientallen centimeters tot meters in de noordelijke Rocky Mountains. In delen van het noordelijke Middenwesten ging het om centimeters tot tientallen centimeters. Aan de Amerikaanse kusten waren de berekende lagen veel dunner: millimeters tot centimeters.
Dat is een voorbeeldscenario. Geen toekomstige weersverwachting met een nauwkeurig laagje as voor iedere postcode.
Maar het laat iets belangrijks zien: Amerika zou niet overal hetzelfde meemaken.
Sommige gebieden zouden een directe ramp ondergaan. Andere zouden vooral problemen krijgen doordat vervoer, bedrijven en voorzieningen elders uitvallen.
Een ziekenhuis kan buiten het zwaarst getroffen gebied staan en toch afhankelijk zijn van een levering die niet meer aankomt.
De vulkaan hoeft niet bij iedere voordeur langs te gaan om het dagelijks leven te ontregelen.
Ook landbouw en veeteelt kunnen ernstig worden geraakt. As kan gewassen bedekken, voedsel voor dieren onbruikbaar maken en waterproblemen veroorzaken.
Er is geen wetenschappelijke basis voor de stellige uitspraak dat de Verenigde Staten hierdoor volledig verdwijnen.
Maar “het land bestaat nog” is een bescheiden vorm van geruststelling wanneer je huis, werk of oogst verloren is gegaan.
Europa krijgt een ander soort rekening.
Voor ons ligt het belangrijkste gevaar niet in de hete stromen rond Yellowstone.
Het zit hoger.
Een grote uitbarsting kan zwaveldioxide hoog in de atmosfeer brengen. Daar kunnen kleine deeltjes ontstaan die zonlicht terugkaatsen. Daardoor kunnen temperaturen en weerpatronen veranderen, met gevolgen voor de landbouw. Hoe sterk en hoe lang, is niet betrouwbaar voor een toekomstige Yellowstone-uitbarsting vast te stellen.
Dat klinkt abstract, totdat je bedenkt dat aardappelen geen belangstelling hebben voor geopolitiek.
Ze hebben belangstelling voor geschikte groeiomstandigheden.
We hebben een historisch voorbeeld. De Indonesische vulkaan Tambora barstte in 1815 uit. In Europa en Noord-Amerika volgde in 1816 het beruchte jaar zonder zomer, met mislukte oogsten.
Indonesië lag toen ook niet om de hoek.
Daarmee weten we nog niet hoe een toekomstige Yellowstone-uitbarsting hier zou uitpakken.
We weten wel dat een vulkaan op een ander continent onze landbouw kan beïnvloeden.
Daarnaast zijn er economische verbindingen. Wanneer Amerikaanse productie en vervoer ernstig worden verstoord, kunnen Europese bedrijven en consumenten dat merken.
Vertragingen, moeilijk verkrijgbare producten en hogere prijzen zijn dan aannemelijke gevolgen. Geen zekerheid voor ieder artikel in iedere winkel, maar wel een begrijpelijk risico.
Wereldhandel is handig wanneer alles werkt.
Wanneer ergens een belangrijke schakel uitvalt, ontdekken we hoeveel schakels we eigenlijk hadden.
De wereld merkt het niet overal even sterk.
Een Amerikaanse ramp kan via handel en atmosferische veranderingen een internationale crisis worden.
Maar dezelfde prijsstijging betekent niet voor iedereen hetzelfde.
Voor het ene gezin wordt het favoriete ontbijt duurder.
Voor een gezin dat nauwelijks genoeg geld heeft voor eten, kan een hogere voedselprijs betekenen dat er minder op tafel komt.
Daarom moeten we bij mogelijke wereldwijde gevolgen ook kijken naar mensen die nu al weinig reserves hebben.
Niet omdat we hun toekomstige lot kunnen voorspellen, maar omdat hun kwetsbaarheid vandaag al duidelijk is.
We moeten tegelijk voorzichtig blijven met spectaculaire verhalen over een jarenlange ijzige duisternis. Een studie van NASA en Columbia uit 2024 kwam tot de inschatting dat de wereldwijde gemiddelde afkoeling zelfs bij zeer grote uitbarstingen waarschijnlijk niet boven ongeveer 1,5 graad zou uitkomen. De onderzoekers benadrukken onzekerheden in de werking van atmosferische deeltjes.
Dat is geen voorspelling voor Yellowstone. En een wereldgemiddelde vertelt niet hoe iedere streek wordt getroffen.
Kan iemand de vulkaan uitzetten?
Dat zou prettig zijn.
Een grote rode knop, ergens naast het koffieapparaat van de Amerikaanse president.
Helaas bestaat er geen bewezen veilige techniek om een Yellowstone-superuitbarsting te voorkomen of uit te stellen.
Boren en water rondpompen om het systeem af te koelen klinkt aantrekkelijk. USGS wijst op enorme technische moeilijkheden en mogelijke ongewenste gevolgen. Ingrijpen kan de omstandigheden ondergronds veranderen en zelfs het risico vergroten.
Er is geen grootschalig koelprogramma in uitvoering.
Wat de Amerikanen wel doen, is meten en plannen.
Het Yellowstone Volcano Observatory volgt veranderingen in onder meer aardbevingen en bodemvervorming. Er is een monitoringplan voor 2022–2032 en een in 2025 vernieuwd plan voor wetenschappelijke crisisrespons en samenwerking met verantwoordelijke instanties.
Dat is waardevol.
Maar een draaiboek is geen garantie dat iedere weg openblijft, iedere patiënt geholpen wordt en ieder gezin voldoende eten houdt.
Voorbereiding is de hoopvolle kant.
We kunnen een vulkaan niet bevelen zich beschaafd te gedragen.
We kunnen wel onderzoeken hoe we waarschuwingen beter gebruiken, kwetsbare voorzieningen beschermen en minder afhankelijk worden van één leverancier of één voedselbron.
Dat zijn verstandige onderwerpen voor regeringen, bedrijven en internationale samenwerking.
Ook als Yellowstone nooit meer een superuitbarsting krijgt.
Een robuustere voedselvoorziening helpt immers ook bij droogte. Betere noodplannen helpen ook bij overstromingen. Minder kwetsbare leveringsketens helpen ook wanneer er ergens oorlog uitbreekt.
Dat maakt voorbereiding geen investering die alleen nut heeft als het ergste gebeurt.
Yellowstone leert ons iets eenvoudigs.
We wonen in verschillende landen, maar gebruiken dezelfde atmosfeer. Onze economieën en voedselvoorzieningen zijn op allerlei manieren met elkaar verbonden.
Misschien moeten we daarom af en toe minder energie steken in de vraag wie er gelijk heeft.
En iets meer in de vraag wie er helpt wanneer het misgaat.
De vulkaan kunnen we niet uitzetten.
Ons gezonde verstand kunnen we gelukkig wel aanzetten.
Read this column in English
Yellowstone Is Far Away. Until the Bill Arrives.
Yellowstone is on many people’s list of beautiful places they hope to visit one day.
Geysers, bison, impressive landscapes.
Beneath that landscape, however, lies something the average campsite does not advertise as an extra facility: an enormous volcanic system.
Suppose Yellowstone has a supereruption sometime in the future. What would we notice in the Netherlands and Belgium?
The reassuring answer is that American lava would not come flowing down our streets.
The less reassuring answer is that distance does not protect us from every consequence.
A volcano does not need a passport to influence our grocery shopping.
To be clear: this is not a prediction. Nor is it certain that Yellowstone will ever have another supereruption. We are examining a possible event and what scientific research tells us about its consequences.
America would remain. But not everything would keep working.
In a supereruption, the area around Yellowstone could be devastated by extremely hot flows of gas, ash and rock.
Farther away, falling volcanic ash becomes the major problem.
This ash is not a soft powder you can simply remove with a feather duster. It can damage machinery, hinder traffic and disrupt electricity supplies. Heavy ash deposits can cause roofs to collapse, especially when wet.
An American modelling study calculated ash deposits of tens of centimetres to metres in the northern Rocky Mountains for a particular supereruption scenario. In parts of the northern Midwest, the amounts ranged from centimetres to tens of centimetres. Along the American coasts, the calculated deposits were much thinner: millimetres to centimetres.
That is an example scenario. Not a future weather forecast specifying a precise layer of ash for every postcode.
But it shows something important: America would not experience the same effects everywhere.
Some areas would suffer a direct disaster. Others would mainly face problems because transport, businesses and services elsewhere stopped functioning.
A hospital can stand outside the worst-affected area and still depend on a delivery that no longer arrives.
The volcano does not have to visit every front door to disrupt daily life.
Farming and livestock could also suffer severely. Ash can cover crops, make animal feed unusable and cause water problems.
There is no scientific basis for confidently declaring that the United States would disappear altogether.
But “the country still exists” offers limited comfort when you have lost your home, job or harvest.
Europe would receive a different kind of bill.
For us, the main danger would not be the hot flows around Yellowstone.
It would be higher up.
A large eruption can inject sulfur dioxide high into the atmosphere. Tiny particles can form there and reflect sunlight. Temperatures and weather patterns can consequently change, affecting agriculture. The strength and duration of these effects cannot be reliably determined for a future Yellowstone eruption.
That sounds abstract, until you remember that potatoes have no interest in geopolitics.
They are interested in suitable growing conditions.
We have a historical example. Indonesia’s Tambora volcano erupted in 1815. In Europe and North America, 1816 became the notorious year without a summer, with failed harvests.
Indonesia was not just around the corner then either.
That does not tell us exactly how a future Yellowstone eruption would affect us.
But it does show that a volcano on another continent can influence our farming.
Then there are economic connections. If American production and transport were seriously disrupted, European businesses and consumers could feel the effects.
Delays, hard-to-find products and higher prices would be plausible consequences. Not a certainty for every item in every shop, but an understandable risk.
Global trade is convenient when everything works.
When an important link fails somewhere, we discover just how many links we had.
The world would not feel the effects equally.
An American disaster could become an international crisis through trade and atmospheric changes.
But the same price increase does not mean the same thing to everyone.
For one family, a favourite breakfast becomes more expensive.
For a family that can barely afford food, a higher price can mean less on the table.
That is why, when considering possible global consequences, we must also think about people who already have little to fall back on.
Not because we can predict their future, but because their vulnerability is already clear today.
We should also remain cautious about dramatic stories of years of icy darkness. A 2024 study by NASA and Columbia estimated that global average cooling would probably not exceed about 1.5 degrees Celsius even after very large eruptions. The researchers emphasise uncertainties in how atmospheric particles behave.
That is not a prediction for Yellowstone. And a global average does not tell us how every region would be affected.
Can someone switch the volcano off?
That would be nice.
A big red button, somewhere beside the American president’s coffee machine.
Unfortunately, there is no proven safe technique for preventing or delaying a Yellowstone supereruption.
Drilling and circulating water to cool the system sounds attractive. USGS points to enormous technical difficulties and possible unintended consequences. Intervention can change conditions underground and even increase the risk.
There is no large-scale cooling programme in operation.
What the Americans do instead is measure and plan.
The Yellowstone Volcano Observatory tracks changes including earthquakes and ground deformation. There is a monitoring plan for 2022–2032 and a scientific crisis response plan updated in 2025, covering cooperation with the responsible authorities.
That is valuable.
But a response plan is no guarantee that every road stays open, every patient receives help and every family has enough to eat.
Preparation is the hopeful part.
We cannot order a volcano to behave politely.
But we can explore how to use warnings better, protect vulnerable services and depend less on a single supplier or food source.
These are sensible subjects for governments, businesses and international cooperation.
Even if Yellowstone never has another supereruption.
A more resilient food supply helps during droughts too. Better emergency plans also help during floods. Less vulnerable supply chains help when war breaks out somewhere as well.
That means preparation is not an investment that only pays off if the worst happens.
Yellowstone teaches us something simple.
We live in different countries, but share the same atmosphere. Our economies and food supplies are connected in all sorts of ways.
Perhaps we should sometimes spend less energy asking who is right.
And a little more asking who will help when things go wrong.
We cannot switch the volcano off.
Fortunately, we can switch our common sense on.
Actuele Nederlandse onderwerpen, telkens bekeken vanuit een persoonlijke en verrassende invalshoek.