Automatic translation of the English text. Humour and nuance may change. Choose English to restore the original.
Loading language selector…
Europe: 27 Housemates and One Veto
Try organising a holiday with 27 people.
One wants the mountains, another wants the sea. Number three thinks everything is too expensive. Number four will only come if his cousin gets to book the hotel. And number five refuses to discuss the destination until someone apologises for last year’s barbecue.
Then give everyone the right to stop the entire holiday.
Welcome to a thought experiment about Europe.
The European Union is negotiating its budget for 2028 to 2034. On 10 October, the Irish presidency presented a revised proposal of €1.62 trillion for those seven years. It is not a final agreement, but an attempt to bring different wishes together.[1]
A considerable sum. And, as with any shared household budget, two questions immediately arise: who pays, and who gets what?
I would like to put a third question ahead of those:
What do we need to arrange together so that, ten years from now, we can still live comfortably, safely and prosperously?
A budget is more than a shopping list. It is a plan for the future with figures attached.
Anyone who spends everything preserving yesterday should not be surprised if tomorrow is invented somewhere else.
Europe has researchers, entrepreneurs, farmers, skilled workers and universities. But talent gains little from leaders who debate permission to start for so long that the race is already over.
That is why I strongly oppose the idea that one government should be able to hold everyone back on important joint decisions.
First, though, an essential clarification. Europe does not always decide unanimously. Around 80% of EU legislation is adopted in the Council of the EU, where national ministers meet, using a qualified majority. The usual rule requires at least 55% of the countries — currently 15 of the 27 — representing at least 65% of the EU population.[2]
So a double majority already exists: both countries and people count.
The European Council, where national leaders meet, sets the broad political direction and usually works by consensus. It is a different institution from the council of ministers. However, unanimity remains compulsory in sensitive areas, including the long-term budget and much foreign policy. There, a single vote against can block a decision.[3][4]
The problem is not behind every door in Brussels. But it is behind several particularly important ones.
And everyone has their own bolt.
I understand why countries want to keep that right. A small country does not want a few large neighbours deciding what it must pay, accept or surrender. A shared union must protect its smaller members too.
But protection against domination is different from an unlimited right to bring everything to a standstill.
If 26 housemates want to repair the leaking roof, number 27 should not be able to insist that his bathroom be renovated first.
I would therefore like Europe to use a double majority much more often. For example, 60% of the countries representing at least 60% of the population. With 27 member states, that means at least 17 countries. A version using 51% is also worth discussing, although I feel a broader majority offers stronger support.
These are political proposals, not existing European voting rules.
For me, the precise percentage is not sacred. What matters is that countries should have to find allies to block something, rather than pulling the plug on their own.
That could remove some of the delays. Not all of them: poor proposals, complicated implementation and genuine conflicts of interest do not disappear simply because we count votes differently.
After all, a quick meeting can also quickly make the wrong decision.
Fewer vetoes must therefore go together with stronger scrutiny. Parliaments must be able to do their work. Citizens must be able to see who votes for what. Minorities must be heard. And a majority must never become a licence to set aside basic rights or the rule of law.
Major changes must also be agreed fairly in advance. We should not change the rules halfway through the match because someone dislikes the score.
For certain subjects, the treaties already provide ways to move from unanimity to majority voting. Yet that first requires unanimous approval; depending on the procedure, parliaments also have a role.[5]
So we must all agree on whether, in future, we will no longer always have to agree.
That is almost a European joke that has written itself.
But the EU’s future needs more than a different voting rule.
Europe also needs to choose more carefully what it does together.
An electricity link across a border, joint research or action against cross-border crime are sensible subjects for cooperation. The design of a village square can usually be decided closer to that village square.
Not every solution needs to take a briefcase to Brussels first.
Europe also needs to become easier to understand. A citizen should not need three websites, two policy papers and a dictionary to discover why a decision is being made.
Explain the problem. What the solution costs. Who benefits. Who loses out. And when we will check whether it works.
That is not watering down democracy. It is taking democracy seriously.
And be honest about money. Helping a poorer region can be a wise investment in a stronger Europe. But solidarity also requires responsibility. Money must visibly improve something; a subsidy is not a family allowance with no end date.
Does the European Union have a future?
I certainly think so. If it shows that cooperation really improves people’s lives. If it respects differences, tackles waste and dares to make decisions. And if leaders stop presenting every shared success at home as their own victory, while every difficult decision suddenly turns out to be “Brussels’ fault”.
With readers in many countries, I also realise that this question is not exclusively European. Wherever people work together, they must find a balance between freedom, protection and shared responsibility.
Europe can offer an interesting example. A continent does not need one language, one history or one opinion to move forward together.
But it does need to be able to set off.
I would happily keep living in that European house.
With different dishes in the kitchen, different languages around the table and room for a lively discussion.
I would simply like us to agree that we can repair the roof before everyone shares the same taste in bathroom tiles.
Europa: 27 huisgenoten en één veto
Probeer eens met 27 mensen een vakantie te organiseren.
De één wil naar de bergen, de ander naar zee. Nummer drie vindt alles te duur. Nummer vier wil alleen mee als zijn neef het hotel mag boeken. En nummer vijf weigert over de bestemming te praten zolang niemand excuses heeft aangeboden voor de barbecue van vorig jaar.
Geef vervolgens iedereen het recht om de hele vakantie tegen te houden.
Welkom bij een gedachte-experiment over Europa.
De Europese Unie onderhandelt over haar begroting voor 2028 tot en met 2034. Het Ierse voorzitterschap presenteerde op 10 oktober een aangepast voorstel van 1.620 miljard euro voor die zeven jaar. Nog geen definitieve afspraak, maar een poging om uiteenlopende wensen bij elkaar te brengen.[1]
Een behoorlijk bedrag. En zoals bij iedere gezamenlijke huishoudpot ontstaan onmiddellijk twee vragen: wie betaalt, en wie krijgt wat?
Ik zou daar graag een derde vraag boven zetten:
Wat moeten wij samen regelen om over tien jaar nog prettig, veilig en welvarend te kunnen leven?
Want een begroting is meer dan een boodschappenlijst. Het is een toekomstplan met bedragen erachter.
Wie alles uitgeeft aan het behouden van gisteren, moet niet verbaasd zijn als morgen ergens anders wordt uitgevonden.
Europa heeft onderzoekers, ondernemers, boeren, vakmensen en universiteiten. Maar talent heeft weinig aan een bestuur dat zo lang over de startvergunning vergadert dat de wedstrijd inmiddels afgelopen is.
Daarom ben ik faliekant tegen het idee dat één regering bij belangrijke gezamenlijke besluiten iedereen moet kunnen tegenhouden.
Wel eerst een noodzakelijke verduidelijking. Europa besluit lang niet altijd unaniem. Bij ongeveer 80% van de EU-wetgeving gebruikt de Raad van de EU, waarin nationale ministers zitten, een gekwalificeerde meerderheid. De gebruikelijke regel is minstens 55% van de landen — momenteel 15 van de 27 — die samen minstens 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen.[2]
Er bestaat dus al een dubbele meerderheid: zowel landen als inwoners tellen mee.
De Europese Raad, de vergadering van regeringsleiders, bepaalt de grote politieke richting en werkt meestal met consensus. Dat is een andere instelling dan de ministerraad. Bij gevoelige dossiers, waaronder de meerjarenbegroting en veel buitenlands beleid, blijft unanimiteit echter verplicht. Daar kan één tegenstem een besluit blokkeren.[3][4]
Het probleem zit dus niet achter iedere Brusselse deur. Maar wel achter een aantal bijzonder belangrijke deuren.
En daar heeft iedereen zijn eigen grendel.
Ik begrijp waarom landen dat recht willen behouden. Een klein land wil niet dat een paar grote buren bepalen wat het moet betalen, slikken of opgeven. Een gezamenlijke unie moet bescherming bieden, ook aan haar kleinere leden.
Maar bescherming tegen overheersing is iets anders dan een onbeperkt recht op stilstand.
Als 26 huisgenoten het lekkende dak willen repareren, moet nummer 27 niet kunnen eisen dat eerst zijn badkamer wordt verbouwd.
Voor mij mag Europa daarom veel vaker besluiten met een dubbele meerderheid. Bijvoorbeeld 60% van de landen die samen minstens 60% van de inwoners vertegenwoordigen. Bij 27 lidstaten betekent dat minstens 17 landen. Ook een variant met 51% is bespreekbaar, al biedt een ruimere meerderheid naar mijn smaak meer draagvlak.
Dat zijn politieke voorstellen, geen bestaande Europese stemregels.
Het belangrijkste is voor mij niet het heilige percentage. Het belangrijkste is dat landen bondgenoten moeten zoeken om iets tegen te houden, in plaats van op eigen houtje de stekker eruit te trekken.
Dat zou een deel van de traagheid kunnen wegnemen. Niet alle traagheid: slechte voorstellen, ingewikkelde uitvoering en echte belangenconflicten verdwijnen niet door een andere telmethode.
Een snelle vergadering kan tenslotte ook snel een verkeerd besluit nemen.
Daarom moet minder veto samengaan met betere controle. Parlementen moeten hun werk kunnen doen. Burgers moeten kunnen zien wie waarvoor stemt. Minderheden moeten gehoord worden. En een meerderheid mag nooit een vrijbrief worden om grondrechten of de rechtsstaat opzij te zetten.
Bovendien moeten grote veranderingen vooraf eerlijk worden afgesproken. Geen spelregels aanpassen halverwege de wedstrijd omdat de uitslag iemand niet bevalt.
De verdragen bieden voor bepaalde onderwerpen al mogelijkheden om van unanimiteit naar meerderheidsbesluiten over te stappen. Daarvoor is juist eerst unanieme toestemming nodig; afhankelijk van de procedure spelen ook parlementen een rol.[5]
We moeten het dus allemaal eens worden over de vraag of we het voortaan niet meer allemaal eens hoeven te zijn.
Dat is bijna een Europese grap die zichzelf heeft geschreven.
Maar de toekomst van de EU vraagt meer dan een andere stemregel.
Europa moet ook beter kiezen wat het samen doet.
Een elektriciteitsverbinding over een grens, gezamenlijk onderzoek of optreden tegen grensoverschrijdende criminaliteit zijn logische onderwerpen voor samenwerking. De inrichting van een dorpsplein kan meestal dichter bij dat dorpsplein worden besloten.
Niet iedere oplossing hoeft eerst met een koffertje naar Brussel.
Daarnaast moet Europa begrijpelijker worden. Een burger hoort niet drie websites, twee beleidsnota’s en een woordenboek nodig te hebben om te ontdekken waarom iets wordt besloten.
Vertel wat het probleem is. Wat de oplossing kost. Wie voordeel heeft. Wie nadeel ondervindt. En wanneer we controleren of het werkt.
Dat is geen versimpeling van democratie. Dat is democratie serieus nemen.
En wees eerlijk over geld. Een armere regio helpen kan een verstandige investering zijn in een sterker Europa. Maar solidariteit vraagt ook verantwoordelijkheid. Geld moet aantoonbaar iets verbeteren; een subsidie is geen familietoelage zonder einddatum.
Heeft de Europese Unie toekomst?
Volgens mij zeker. Als zij laat zien dat samenwerking het leven van mensen daadwerkelijk beter maakt. Als zij verschillen respecteert, verspilling aanpakt en besluiten durft te nemen. En als leiders ophouden ieder gezamenlijk succes thuis als hun eigen overwinning te presenteren, terwijl ieder lastig besluit plotseling “van Brussel” blijkt te komen.
Met lezers in allerlei landen besef ik bovendien: dit vraagstuk is niet uitsluitend Europees. Overal waar mensen samenwerken, moeten zij een evenwicht vinden tussen vrijheid, bescherming en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Europa kan daarin een interessant voorbeeld zijn. Een continent hoeft niet één taal, één geschiedenis of één mening te hebben om samen vooruit te komen.
Maar het moet wel kunnen vertrekken.
Ik wil graag in dat Europese huis blijven wonen.
Met verschillende gerechten in de keuken, verschillende talen aan tafel en ruimte voor een stevige discussie.
Alleen zou ik graag afspreken dat we het dak mogen repareren voordat iedereen dezelfde smaak badkamertegels heeft.