Automatic translation of the English text. Humour and nuance may change. Choose English to restore the original.
Loading language selector…
My Best Employee Has a Plug
The ideal employee is never late. Never asks for a holiday. Never checks his phone during the rush or mentions an unexpected family party five minutes before his shift.
He does need a socket, though.
In Herent, Belgium, restaurant Orient is choosing fewer staff and more automation. According to the VRT article, owner Kaan Kandemir is replacing his permanent staffing arrangements with QR ordering and a pizza machine, among other measures. A few flexible workers will still help at weekends.
His explanation is clear: he has had enough of problems with attitudes to work, agreements and absences.
I can imagine his relief.
As a hotel operator, I know how important it is for people to do what they have agreed. A guest arriving at reception gains little from being told that the employee with the room key did not feel like coming in today.
But reading the story, I also wondered: who will welcome the guest?
An owner cannot keep covering everything
Let us start with the owner.
He pays the rent, energy bills, ingredients and wages. When someone fails to turn up, the bills do not disappear with them.
The owner takes over. A colleague works harder. The queue grows. The customer gets angry.
Reliability is therefore no old-fashioned obsession of bosses. A business can barely function without dependable agreements.
That frustration deserves attention.
But one owner’s bad experiences do not prove that an entire generation refuses to work. Nor does this article tell us how the employees concerned experienced their jobs.
And calling in sick is not, in itself, evidence of a poor attitude. A sick employee should not be standing among the pizzas to demonstrate motivation, either.
We can only solve the problem by looking closely at what is going wrong.
Unwillingness? Inadequate training? Unclear expectations? An impossible rota? Or simply too few people?
Those are different problems. A pizza machine is not the answer to all of them.
Employees have lives too
The Flemish employment service VDAB describes several causes of hard-to-fill vacancies: an ageing population, a shortage of suitable candidates, missing skills and particular working conditions. Eurofound also points to the connection between staff shortages and job quality. Work pressure, inconvenient hours and limited opportunities to develop all play a part.
That tells us nothing about conditions at this particular restaurant. It does tell us that the sector’s problem is bigger than a smartphone in a pocket.
Hospitality can be wonderful work when you enjoy it. You make things, help people and see the results immediately.
But other people celebrate their weekends while you work. They order another drink when you want to go home. And when it gets busy, everyone wants attention at once.
An employee can therefore be held to an agreement. So can an employer.
Pay on time. Do not keep changing the rota at the last minute. Train people properly. Give a new recruit more guidance on that first busy evening than: “You can see what needs doing, can’t you?”
A good employee is worth their weight in gold.
So is a workplace where that employee wants to stay.
But what does the guest think?
Discussions about staffing costs and machines sometimes overlook the person who ultimately pays for everything.
The customer.
I do not need a café just for a cup of coffee. I can make it more cheaply at home. And I know where the sugar is.
Yet I still enjoy going out for one.
Because someone greets me. Because something is happening. Because I can have a chat, meet people or simply be among others for a while.
The coffee may bring me through the door. The atmosphere brings me back.
Of course, guests want different things. Someone collecting a quick pizza may think a good machine is excellent. Sometimes you are hungry and in a hurry, with no desire for a conversation about the rain.
But a neighbourhood café sells something different from a takeaway machine.
If nobody recognises you any more, ordering is possible only through a screen and no employee is available to answer a question, the coffee may still be just as good.
The question is whether the visit is still worth as much.
An owner can calculate the wages saved. But does that calculation include guests who visit less often, leave earlier or have their second cup at home instead?
A saving is only a saving if revenue does not disappear faster.
An employee appears on the payroll as a cost. That same employee may be the reason a guest books again next week.
The waiter of 2046 is being born today
There is another problem we cannot solve by complaining more loudly about young people.
Few children are being born.
According to Eurostat, the European Union’s total fertility rate in 2024 was 1.34 children per woman. That is not a direct forecast of future worker numbers: migration, labour force participation and the population’s age structure also matter. But persistently low birth rates make the question of who comes next more important.
The waiter of 2046 is being born around now.
First, someone must teach him to walk. Then we have to wait a little longer before he can carry four cappuccinos at once.
Most people entering work in the next ten years have already been born. The retirement of existing staff and how many people can and want to work also matter.
Over twenty years, today’s birth rates will have a stronger effect.
And hospitality is not alone in the queue. Hospitals, schools, technical businesses and elderly care need people too.
You cannot offer the same school-leaver five full-time jobs and then be surprised when four employers find nobody.
At the same time, an older population could bring new guests. People with time for lunch on Tuesday, a coffee after a walk or an early dinner — where health and money allow.
For someone living alone, that café can be an important meeting place.
A robot can bring coffee.
A good employee might notice that a regular has not been in for two weeks.
There is no separate button for that on the ordering screen.
The machine is not entirely staff-free either
I am not against automation. QR ordering can be useful. A machine can take over heavy, dull or repetitive work.
But let us look at the whole bill.
A pizza machine needs filling, cleaning and maintenance. There are energy and repair costs. Someone must oversee food safety and intervene when something goes wrong.
It does not call in sick.
It can break down on Saturday evening.
And then a friendly voice on the telephone may explain that the engineer will call back on Monday.
There you are, with your ideal employee.
Another important point: a QR code is not, in itself, AI. Not every automated oven is a thinking chef. Ordinary automation is changing work quite enough without sticking the artificial intelligence label on everything.
The sensible question is therefore: which task can this technology handle well, and what should a person continue doing?
Human hospitality requires choices
If we want businesses where people still welcome us in twenty years, we must work towards that today.
🔹 Make hospitality a career worth staying in. Decent pay, predictable rotas, guidance and opportunities to progress help retain experience. Reliability must work both ways.
🔹 Simplify the business. A smaller menu, clear working methods or better-chosen opening hours can reduce pressure. A restaurant need not offer everything to everyone at every moment.
🔹 Open more ways into the profession. Career changers, newcomers and people with disabilities can contribute, with suitable training and support. Horeca Forma already offers free practical training with work placements. Employers can build on that.
🔹 Help experienced people stay in work. A seasoned host need not also carry the heaviest crates. Let technology ease the physical work so that knowledge and hospitality remain.
🔹 Help families have the children they want. Affordable housing, childcare and financial security deserve attention. Children are not a staffing supply, and more births will not solve next summer’s rota. But society should make room for future generations.
🔹 Turn time saved into attention. If an ordering system saves work, an employee can spend more time with guests. Every minute gained need not become three more tables for the same overstretched person.
🔹 Let the customer choose. Digital ordering for those who like it; human help for those who need it. Ask guests what they value and measure whether they return.
Government, education and industry organisations can help, through vocational training, support for new entrants and independent advice on investment. Subsidising machines alone would be too narrow a view.
And we customers have a responsibility too.
If we value human attention, we must understand that it costs something. We cannot demand unlimited personal service at the price of an unattended machine.
Who will welcome us tomorrow?
Perhaps in twenty years there will be fewer hospitality businesses. Perhaps smaller menus, different opening hours and more machines behind the scenes.
That is a possible development, not a fixed future.
An entirely robotic industry is no demographic law either. Much depends on the jobs we offer, the people we train and the attention customers are willing to pay for.
The owner must be able to keep the business running. The employee must be able to sustain the work. And the guest must still have a reason to come in.
Technology can help with that.
By all means let the machine bake the pizza, relay the order or do the heavy lifting.
But leave someone who looks up when the door opens.
Automate the heavy lifting. Keep the welcome.
Mijn beste werknemer heeft een stekker
De ideale werknemer komt nooit te laat. Vraagt geen vakantie. Kijkt tijdens de spits niet op zijn telefoon en begint niet vijf minuten voor zijn dienst over een onverwacht familiefeest.
Hij heeft wel een stopcontact nodig.
In Herent kiest eetzaak Orient voor minder personeel en meer automatisering. Volgens het VRT-artikel vervangt uitbater Kaan Kandemir zijn vaste personeelsbezetting door onder meer QR-bestellingen en een pizzamachine. In het weekend blijven enkele flexijobbers helpen.
Zijn verklaring is duidelijk: hij is de problemen met werkmentaliteit, afspraken en afwezigheden beu.
Ik kan me zijn opluchting voorstellen.
Als hotelondernemer weet ik hoe belangrijk het is dat mensen doen wat is afgesproken. Een gast die aankomt, heeft weinig aan de mededeling dat de medewerker met de kamersleutel vandaag geen zin had.
Maar toen ik het verhaal las, vroeg ik me ook af: wie ontvangt straks de gast?
Een ondernemer kan niet alles zelf blijven opvangen
Laten we beginnen bij de eigenaar.
Die betaalt de huur, de energie, de ingrediënten en de lonen. Als iemand niet verschijnt, verdwijnt de rekening niet mee.
De ondernemer neemt het werk over. Een collega loopt harder. De wachttijd groeit. De klant wordt boos.
Betrouwbaarheid is daarom geen ouderwetse hobby van bazen. Een onderneming kan zonder betrouwbare afspraken nauwelijks functioneren.
De frustratie verdient aandacht.
Maar één ondernemer met slechte ervaringen bewijst nog niet dat een hele generatie niet wil werken. We horen in dit artikel bovendien niet hoe de betrokken medewerkers hun werk beleefden.
En een ziekmelding is op zichzelf geen bewijs van een slechte mentaliteit. Een zieke medewerker hoort ook niet tussen de pizza’s te staan om zijn motivatie te demonstreren.
Het probleem wordt pas oplosbaar als we precies kijken wat er misgaat.
Onwil? Onvoldoende opleiding? Onduidelijke verwachtingen? Een onwerkbaar rooster? Of simpelweg te weinig mensen?
Dat zijn verschillende problemen. Ze hebben niet allemaal een pizzamachine als antwoord.
De werknemer heeft ook een leven
VDAB beschrijft bij moeilijk vervulbare vacatures meerdere oorzaken: vergrijzing, een tekort aan geschikte kandidaten, ontbrekende vaardigheden en specifieke arbeidsomstandigheden. Eurofound wijst daarnaast op het verband tussen personeelstekorten en de kwaliteit van banen. Werkdruk, ongunstige werktijden en beperkte ontwikkelingsmogelijkheden spelen mee.
Dat zegt niets over de omstandigheden bij deze ene zaak. Het zegt wel dat het sectorprobleem groter is dan een smartphone in een broekzak.
Horeca is prachtig werk wanneer je er plezier in hebt. Je maakt iets, helpt mensen en ziet onmiddellijk resultaat.
Maar anderen vieren hun weekend wanneer jij werkt. Zij bestellen nog een drankje wanneer jij naar huis wilt. En als het druk wordt, verwacht iedereen tegelijk aandacht.
Een medewerker mag dus op afspraken worden aangesproken. Een werkgever ook.
Op tijd betalen. Een rooster niet voortdurend op het laatste moment veranderen. Mensen goed inwerken. Ervoor zorgen dat een nieuwe kracht tijdens zijn eerste drukke avond meer houvast krijgt dan: “Je ziet toch wat er moet gebeuren?”
Een goede werknemer is goud waard.
Een werkplek waar die werknemer wil blijven, trouwens ook.
Maar wat vindt de gast ervan?
Bij alle gesprekken over personeelskosten en machines ontbreekt soms degene die uiteindelijk alles betaalt.
De klant.
Voor een kopje koffie alleen heb ik geen café nodig. Dat kan ik thuis goedkoper maken. En ik weet waar de suiker staat.
Toch ga ik graag ergens zitten.
Omdat iemand me begroet. Omdat er iets gebeurt. Omdat ik een praatje kan maken, mensen ontmoet of gewoon even onder de mensen ben.
De koffie kan de aanleiding zijn om binnen te komen. De sfeer de reden om terug te keren.
Natuurlijk zoekt niet iedere gast hetzelfde. Wie snel een pizza wil afhalen, vindt een goede automaat misschien uitstekend. Soms heb je honger en haast, geen behoefte aan een gesprek over de regen.
Maar een buurtcafé verkoopt iets anders dan een afhaalautomaat.
Als niemand je meer herkent, de bestelling uitsluitend via een scherm loopt en er geen medewerker beschikbaar is voor een vraag, blijft de koffie misschien even goed.
De vraag is of het bezoek nog evenveel waard is.
Een ondernemer kan berekenen hoeveel loon hij bespaart. Maar rekent hij ook mee hoeveel gasten minder vaak komen, eerder vertrekken of hun tweede kopje voortaan thuis drinken?
Een besparing is pas een besparing als de omzet niet harder verdwijnt.
De medewerker staat op de loonlijst als kostenpost. Maar kan tegelijk de reden zijn dat een gast volgende week opnieuw reserveert.
De ober van 2046 wordt vandaag geboren
Daar komt een probleem bij dat we niet oplossen door harder op de jeugd te mopperen.
Er worden weinig kinderen geboren.
Volgens Eurostat bedroeg het gemiddelde vruchtbaarheidscijfer in de Europese Unie in 2024 1,34 kinderen per vrouw. Dat is geen rechtstreekse voorspelling van het aantal toekomstige werknemers: migratie, arbeidsdeelname en de leeftijdsopbouw spelen eveneens een rol. Maar langdurig lage geboortecijfers maken de vraag naar opvolging wel belangrijker.
De ober van 2046 wordt ongeveer vandaag geboren.
Eerst moet iemand hem leren lopen. Daarna moeten we nog even wachten voordat hij vier cappuccino’s tegelijk kan dragen.
Voor de komende tien jaar is de instroom grotendeels al geboren. Dan tellen ook de pensionering van huidige medewerkers en de vraag hoeveel mensen kunnen en willen werken.
Over twintig jaar werken de geboortecijfers van nu sterker door.
En de horeca staat niet alleen in de rij. Ziekenhuizen, scholen, technische bedrijven en ouderenzorg zoeken eveneens mensen.
Je kunt dezelfde schoolverlater geen vijf voltijdse banen aanbieden en vervolgens verbaasd zijn dat vier werkgevers niemand vinden.
Tegelijk kan een oudere bevolking nieuwe gasten opleveren. Mensen met tijd voor een lunch op dinsdag, een koffie na een wandeling of een vroeg diner — voor zover gezondheid en portemonnee dat toelaten.
Voor iemand die alleen woont, kan dat café een belangrijke ontmoetingsplek zijn.
Een robot kan koffie brengen.
Een goede medewerker merkt misschien dat een vaste gast al twee weken niet is geweest.
Daar staat geen aparte knop voor op het bestelscherm.
De machine is ook niet helemaal personeelsvrij
Ik ben niet tegen automatisering. Een QR-bestelling kan handig zijn. Een machine kan zwaar, saai of herhaalbaar werk overnemen.
Maar laten we wel de hele rekening bekijken.
Een pizzamachine moet worden gevuld, schoongemaakt en onderhouden. Er zijn energie- en reparatiekosten. Iemand moet de voedselveiligheid bewaken en ingrijpen wanneer iets misgaat.
Ze meldt zich niet ziek.
Ze kan wel defect raken op zaterdagavond.
En dan krijg je misschien een vriendelijke telefonische stem die uitlegt dat de monteur maandag terugbelt.
Daar zit je dan, met je ideale werknemer.
Ook belangrijk: een QR-code is op zichzelf geen AI. Niet iedere geautomatiseerde oven is een denkende kok. Gewone automatisering verandert ons werk al ingrijpend genoeg zonder dat we er overal kunstmatige intelligentie op plakken.
De verstandigste vraag is daarom: welke taak kan deze techniek goed overnemen, en wat moet een mens blijven doen?
Menselijke horeca vraagt keuzes
Als we over twintig jaar nog zaken willen waar mensen ons ontvangen, moeten we daar vandaag aan werken.
🔹 Maak het vak aantrekkelijk om in te blijven. Behoorlijke beloning, voorspelbare roosters, begeleiding en doorgroeimogelijkheden helpen om ervaring vast te houden. Betrouwbaarheid moet van beide kanten komen.
🔹 Vereenvoudig de onderneming. Een kleinere kaart, heldere werkprocessen of beter gekozen openingstijden kunnen de druk verminderen. Een restaurant hoeft niet alles voor iedereen op ieder moment te bieden.
🔹 Laat meer mensen instromen. Zij-instromers, nieuwkomers en mensen met een beperking kunnen bijdragen, met passende opleiding en begeleiding. Horeca Forma biedt al gratis praktijkgerichte opleidingen met stages. Daar kunnen ondernemers op aansluiten.
🔹 Maak langer blijven werken mogelijk. Een ervaren gastheer hoeft niet ook de zwaarste kratten te dragen. Laat techniek het lichamelijke werk verlichten, zodat kennis en gastvrijheid behouden blijven.
🔹 Help gezinnen hun kinderwens te realiseren. Betaalbaar wonen, kinderopvang en bestaanszekerheid verdienen aandacht. Kinderen zijn geen personeelsvoorziening, en meer geboorten lossen de planning van volgende zomer niet op. Maar een samenleving moet wel ruimte bieden aan volgende generaties.
🔹 Zet tijdwinst om in aandacht. Als een bestelsysteem werk bespaart, kan een medewerker meer tijd krijgen voor gasten. Niet iedere gewonnen minuut hoeft te eindigen in nog drie extra tafels voor dezelfde overbelaste persoon.
🔹 Laat de klant kiezen. Digitaal bestellen voor wie dat prettig vindt, menselijke hulp voor wie die nodig heeft. Vraag gasten ook wat zij waarderen en meet of ze terugkomen.
Overheid, onderwijs en sectororganisaties kunnen daarbij helpen. Met vakopleidingen, ondersteuning bij instroom en onafhankelijke hulp bij investeringen. Alleen machines subsidiëren zou een te smalle blik zijn.
En ook wij als klanten hebben een verantwoordelijkheid.
Wie menselijke aandacht waardeert, moet begrijpen dat die iets kost. We kunnen niet onbeperkt persoonlijke bediening verlangen tegen de prijs van een onbemande automaat.
Wie heet ons straks welkom?
Misschien hebben we over twintig jaar minder horecazaken. Misschien kleinere kaarten, andere openingstijden en meer machines achter de schermen.
Dat is een mogelijke ontwikkeling, geen vaststaande toekomst.
Uitsluitend robots is evenmin een demografische wet. Het hangt mede af van de banen die we aanbieden, de mensen die we opleiden en de aandacht waarvoor klanten willen betalen.
De ondernemer moet zijn zaak kunnen laten draaien. De medewerker moet het werk kunnen volhouden. En de gast moet een reden houden om binnen te komen.
Daar kan technologie bij helpen.
Laat de machine gerust de pizza bakken, de bestelling doorgeven of het zware werk doen.
Maar laat er iemand overblijven die opkijkt wanneer de deur opengaat.
Automatiseer het gesjouw. Behoud het welkom.