8 November 2026 · World Problems, Future Solutions 18 · Ad Latjes

Who Will Care for Us When There Is Nobody Left?

About the European healthcare crisis

Researched independently of the related video. Official source URLs appear below. The opening examples and the 2056 and 2076 scenes are fictional illustrations.

Watch the related video ↓ · 4 min 15 sec

Imagine your mother has recovered sufficiently to leave hospital. She would prefer to go home. The hospital needs her bed. You have prepared her bedroom.

But the home-care service cannot find anyone to visit her.

Now imagine a newly built retirement home with comfortable rooms, modern bathrooms and an excellent website. One wing remains closed because there are not enough qualified staff.

These are illustrative situations. They reveal a problem that money spent on buildings alone cannot solve. Healthcare requires people who are available, properly trained and able to keep doing their jobs.

Europe needs to take better care of those people before asking them to take care of more of us.

What the shortage figures actually mean

The OECD and European Commission’s Health at a Glance: Europe 2024 estimated that EU countries lacked approximately 1.2 million doctors, nurses and midwives in 2022, measured against minimum staffing thresholds for universal health coverage. This was a benchmark estimate, rather than a count of advertised vacancies.

The report also found that more than one-third of EU doctors and roughly one-quarter of nurses were over 55. Many experienced professionals were approaching retirement while an ageing population increased demand. 1

A national average can hide a town without a doctor or a hospital unable to recruit specialist nurses. For patients, the relevant number is how many appropriately qualified people are available where they need care.

The latest warning came in October

On 6 October 2026, WHO published findings from nursing education analyses covering 18 participating countries. Around half might not be producing enough nursing graduates to replace nurses who retire, migrate or otherwise leave the profession. Substantial losses or delays also occurred between entering education and completing it. 2

More training places help only if students can complete their studies, obtain supervised practical experience and enter jobs they want to keep.

On 17 September 2026, the European Parliament adopted a resolution calling for a workforce strategy, including at least one million additional healthcare professionals during the 2028–2034 EU budget period. It called for better working conditions, training and support for underserved areas. This is a political call for action, not a guarantee that those extra professionals will materialise. 3

A resolution cannot answer a call bell.

What patients and families may experience

A workforce shortage can appear as a postponed operation, a longer journey to a specialist or a home-care visit that becomes shorter.

In residential care, it can mean less help with eating, washing or getting outside. Staff may have to concentrate on urgent tasks, leaving little time for the conversation that reveals someone is frightened, confused or becoming unwell.

Families fill gaps. A daughter reduces her working hours. A husband becomes a caregiver despite having health problems himself. Relatives coordinate appointments between their own jobs. That care is often given willingly. It still has a cost.

The European Commission’s care strategy estimated that more than 1.6 million additional long-term care workers would be needed by 2050 merely to maintain existing coverage. That is an additional workforce requirement for long-term care, not the projected shortage across all healthcare professions. 4

Could inadequate staffing affect survival? Yes. WHO’s February 2026 briefing warns that insufficient appropriately qualified nursing staff raises patient risks. Staffing affects whether deterioration is noticed and help arrives in time. We cannot calculate an individual’s lost years from these figures, but staffing is clearly a patient-safety issue. 5

Keep the people we already have

We sometimes discuss healthcare careers as though young people simply need a more inspiring advertisement. They also need to see a sustainable working life.

Pay matters. So do manageable workloads, predictable schedules, professional respect and protection against violence. A nurse who finishes every shift feeling unable to give adequate care may leave a profession they once loved.

WHO’s large MeND survey, published in 2025, found that unsafe working conditions were associated with poorer mental health among participating doctors and nurses. Workplace support was associated with better mental health. 6

Training more people while allowing experienced staff to burn out is an expensive way to stand still. Returning after a career break, working fewer hours and mentoring new colleagues should be properly supported.

A paid role for care supports

Before asking whether a robot can help, we should also ask which tasks a willing, properly instructed person could take off a nurse’s hands.

At home, relatives do countless everyday tasks that keep someone comfortable. Hospitals and care homes could organise more of that support as attractive paid work. Let us call these workers care supports.

Their duties might include serving and clearing meals, accompanying suitable patients, replenishing supplies, helping someone contact relatives and providing company. The task and the patient’s condition must determine the instruction and supervision required. Assisting someone with swallowing difficulties, for example, is not the same as simply delivering a tray.

The role deserves fair pay reflecting its responsibilities, secure working conditions and respect. No full nursing qualification should be demanded for duties that can safely be learned through appropriate practical training. Clinical decisions and regulated procedures must remain within the applicable professional rules.

Well-organised support can give nurses more time for work requiring their expertise. Poorly organised support can add supervision and coordination burdens. We should measure the actual benefit, rather than assume that every extra pair of hands releases the same amount of nursing time.

Other countries already have examples

In the USA, orderlies generally receive short workplace training and help with tasks such as transporting patients. Nursing assistants have broader care duties and typically need an approved education programme and competency examination. Requirements vary by state. These are different levels of responsibility, not one interchangeable job. 7

Japan’s health ministry promotes hospital nursing-aide work that people can enter without a nursing qualification or previous experience. Aides support nursing teams with duties such as changing bedding, organising supplies and helping with daily activities under direction. Professional nursing judgement is outside the role. 8

In England, healthcare support workers receive induction and develop assessed skills. Entry does not require a nursing degree, although employers can set requirements. Some roles develop additional clinical duties through further training; these should not be confused with our narrower everyday-support proposal. 9

Belgium also has established support occupations. Its zorgkundige is a trained, regulated profession requiring registration and authorisation, with duties broader than the basic role proposed here. We should distinguish these professions rather than simply rename them. 10

Care supports would therefore build on experience that already exists. The opportunity is to make suitable roles easier to enter, properly funded and effective within local rules.

Today a care support tomorrow a nurse

Working with patients may awaken an ambition someone had never considered: becoming a professional nurse.

Japan’s official careers information explicitly mentions nursing aides who pursue nursing qualifications after discovering an interest in more specialised work. England offers routes towards nursing qualifications, including paid degree apprenticeships. Progression still requires the relevant education and assessments; it is not automatic. 11, 12

Hospitals could support that journey with mentors, flexible study arrangements and financial assistance. Experience can provide a foundation, while the required clinical training remains essential.

Others may prefer to remain care supports. That should be a respected career in its own right. The idea is to widen opportunity, not make every support worker feel obliged to become something else.

Let technology release useful time

AI can help draft consultation notes and correspondence for professional review. NHS England updated its implementation guidance in July 2026, distinguishing documentation tools from systems supporting diagnosis or treatment, which carry different regulatory responsibilities. 13

Clinicians must still check the result, and patient information needs protection. WHO has warned about inaccurate AI outputs and excessive trust in automated answers. 14

The useful test is whether a tool safely releases time after checking, corrections and maintenance are included. If it saves ten minutes of typing but creates fifteen minutes of troubleshooting, we have invented another meeting.

Some useful robots already exist. In October 2026, East Suffolk and North Essex NHS Foundation Trust reported new pharmacy robots for Colchester and Ipswich hospitals. These handle medicine packets and check expiry dates, supporting the pharmacy team. They perform defined work; they do not become pharmacists. 15

That is a sensible model: identify a task, test the technology and keep trained people responsible for care.

Recruitment must not empty another country’s hospitals

International recruitment can help patients and create opportunities. Healthcare workers have every right to seek a better life abroad.

However, WHO’s 2025 migration report describes how recruitment can strengthen one health system while depleting an already stretched workforce elsewhere. It calls for domestic investment and ethical recruitment. 16

Europe should support fair agreements and additional training capacity. Recruited professionals need recognition of qualifications, language support and protection against exploitation. Importing people into exhausting workplaces is not a lasting solution.

2056 and 2076 Two imagined futures

The following scenes are fiction, exploring choices rather than predicting particular inventions.

In 2056, Elena receives care at home. With her agreement, monitoring equipment flags changes needing attention. An assistant organises appointments and prepares information for her care team.

A paid care support helps with everyday activities. Her nurse arrives with less paperwork and has time to notice that Elena has stopped enjoying meals and is worried about falling. Clear roles and communication help the team respond.

By 2076, Elena’s granddaughter lives in an accessible apartment. Reliable assistive equipment helps with ordinary tasks, while a local team provides continuity. Some nurses began their careers as care supports.

She can request a human conversation without navigating a chatbot that keeps asking her to rephrase her distress.

That future requires affordable services, staff investment and enforceable standards. Another future is possible: extensive monitoring, automated messages and human attention mainly for those who can pay extra. We should decide which experience we want before counting savings.

What Europe should do now

  • Improve pay, schedules and staffing so experienced professionals can stay.

  • Expand education alongside practical placements and supported mentors.

  • Create attractive paid care-support roles with clear duties and appropriate training.

  • Offer supported routes from care support into nursing, without making progression compulsory.

  • Strengthen home and community care, including respite for family caregivers.

  • Adopt technology where evidence shows it improves safety or releases useful time.

  • Recruit internationally through fair agreements while investing in domestic capacity.

We should measure whether people receive timely, appropriate care and whether staff can do their jobs safely. Counting appointments alone tells us too little.

I would welcome a robot that carries supplies or helps with paperwork. I would also welcome a care support who makes sure an anxious patient has company.

And I would welcome a nurse who finally has time to pull up a chair.

Who will care for us?

People who have been given the training, support and time to do it.

Lees deze column in het Nederlands +
8 November 2026 · World Problems, Future Solutions 18 · Ad Latjes

Wie zorgt er voor ons als er niemand meer over is?

Over de Europese zorgcrisis

Onafhankelijk van de gerelateerde video onderzocht. Officiële bronlinks staan hieronder. De openingsvoorbeelden en de scènes in 2056 en 2076 zijn fictieve illustraties.

Bekijk de gerelateerde video ↓ · 4 min 15 sec

Stel je voor dat je moeder voldoende hersteld is om het ziekenhuis te verlaten. Ze wil graag naar huis. Het ziekenhuis heeft haar bed nodig. Je hebt haar slaapkamer voorbereid.

Maar de thuiszorg kan niemand vinden om bij haar langs te gaan.

Stel je nu een nieuw woonzorgcentrum voor met comfortabele kamers, moderne badkamers en een uitstekende website. Een vleugel blijft dicht omdat er onvoldoende gekwalificeerd personeel is.

Dit zijn verzonnen voorbeelden. Ze laten een probleem zien dat geld voor gebouwen alleen niet oplost. Zorg vereist mensen die beschikbaar zijn, goed zijn opgeleid en hun werk kunnen blijven doen.

Europa moet beter voor die mensen zorgen voordat we hun vragen voor steeds meer van ons te zorgen.

Wat de tekortcijfers werkelijk betekenen

Volgens Health at a Glance Europe 2024 van de OESO en de Europese Commissie ontbraken in de EU in 2022 naar schatting ongeveer 1,2 miljoen artsen, verpleegkundigen en verloskundigen, gemeten aan minimale personeelsdrempels voor universele toegang tot zorg. Het was een schatting tegenover een norm, geen telling van openstaande vacatures.

Het rapport stelde ook vast dat meer dan een derde van de EU-artsen en ongeveer een kwart van de verpleegkundigen ouder dan 55 was. Veel ervaren krachten naderden hun pensioen terwijl de vergrijzing de zorgvraag vergrootte. 1

Een landelijk gemiddelde kan een plaats zonder huisarts of een ziekenhuis zonder voldoende gespecialiseerde verpleegkundigen verbergen. Voor patiënten telt hoeveel geschikte professionals beschikbaar zijn waar zij zorg nodig hebben.

De nieuwste waarschuwing kwam in oktober

Op 6 oktober 2026 publiceerde de WHO bevindingen uit analyses van verpleegkundeopleidingen in 18 deelnemende landen. Ongeveer de helft leidt mogelijk onvoldoende nieuwe verpleegkundigen op om mensen te vervangen die met pensioen gaan, emigreren of het beroep verlaten. Ook tussen beginnen en afstuderen bleken aanzienlijke verliezen of vertragingen op te treden. 2

Meer opleidingsplaatsen helpen alleen als studenten hun studie kunnen afronden, begeleide praktijkervaring opdoen en terechtkomen in banen waarin zij willen blijven.

Op 17 september 2026 nam het Europees Parlement een resolutie aan met een oproep voor een personeelsstrategie, waaronder minstens een miljoen extra zorgprofessionals tijdens de EU-begrotingsperiode 2028–2034. Het vroeg om betere arbeidsvoorwaarden, opleidingen en steun voor gebieden met onvoldoende zorg. Dit is een politieke oproep, geen garantie dat die extra professionals er komen. 3

Een resolutie kan geen patiëntenbel beantwoorden.

Wat patiënten en families kunnen merken

Een personeelstekort kan zichtbaar worden als een uitgestelde operatie, een langere reis naar een specialist of een korter bezoek van de thuiszorg.

In een woonzorgcentrum kan het minder hulp bij eten, wassen of naar buiten gaan betekenen. Medewerkers moeten zich soms op dringende taken concentreren. Dan blijft weinig tijd over voor het gesprek waaruit blijkt dat iemand bang, verward of zieker wordt.

Families vullen gaten op. Een dochter gaat minder werken. Een echtgenoot wordt mantelzorger terwijl hij zelf gezondheidsproblemen heeft. Familieleden regelen afspraken tussen hun eigen werkzaamheden door. Die zorg wordt vaak met liefde gegeven. Ze heeft nog steeds een prijs.

De Europese zorgstrategie schatte dat er tegen 2050 meer dan 1,6 miljoen extra medewerkers in de langdurige zorg nodig zijn om alleen al de bestaande dekking te behouden. Dat is een extra personeelsbehoefte in de langdurige zorg, niet het verwachte tekort in alle zorgberoepen samen. 4

Kan onvoldoende personeel de overlevingskans beïnvloeden? Ja. Een WHO-publicatie uit februari 2026 waarschuwt dat te weinig passend gekwalificeerde verpleegkundigen risico’s voor patiënten vergroot. Personeelsbezetting beïnvloedt of achteruitgang wordt opgemerkt en hulp op tijd komt. Uit deze cijfers kunnen we geen individueel verlies aan levensjaren berekenen, maar personeelsbezetting raakt duidelijk de patiëntveiligheid. 5

Behoud de mensen die we al hebben

Soms bespreken we zorgberoepen alsof jongeren alleen een inspirerender advertentie nodig hebben. Ze moeten ook een houdbaar werkend leven kunnen zien.

Salaris telt. Dat geldt ook voor werkbare roosters, redelijke werkdruk, professioneel respect en bescherming tegen geweld. Een verpleegkundige die na elke dienst voelt onvoldoende zorg te hebben kunnen geven, kan een ooit geliefd beroep verlaten.

De grote MeND-enquête van de WHO, gepubliceerd in 2025, vond een verband tussen onveilige werkomstandigheden en slechtere mentale gezondheid bij deelnemende artsen en verpleegkundigen. Steun op de werkplek hing samen met betere mentale gezondheid. 6

Meer mensen opleiden terwijl ervaren krachten opbranden, is een dure manier om stil te staan. Terugkeren na een loopbaanonderbreking, minder uren werken en nieuwe collega’s begeleiden verdienen goede ondersteuning.

Een betaalde rol voor zorgondersteuners

Voordat we vragen of een robot kan helpen, moeten we ook bekijken welke taken een bereidwillige, goed geïnstrueerde persoon van een verpleegkundige kan overnemen.

Thuis doen familieleden talloze dagelijkse taken die iemand comfort bieden. Ziekenhuizen en woonzorgcentra kunnen meer van die ondersteuning als aantrekkelijk betaald werk organiseren. Laten we deze medewerkers zorgondersteuners noemen, in het Engels care supports.

Hun taken kunnen bestaan uit maaltijden opdienen en afruimen, geschikte patiënten begeleiden, voorraden aanvullen, helpen familie te bellen en gezelschap bieden. De taak en de toestand van de patiënt bepalen welke instructie en begeleiding nodig zijn. Iemand met slikproblemen helpen is bijvoorbeeld iets anders dan alleen een dienblad bezorgen.

De functie verdient een eerlijk salaris dat bij de verantwoordelijkheden past, goede arbeidsvoorwaarden en respect. Voor werk dat veilig met passende praktijkinstructie kan worden geleerd, hoort geen volledige verpleegkundeopleiding vereist te zijn. Klinische beslissingen en gereglementeerde handelingen blijven onder de toepasselijke beroepsregels vallen.

Goed georganiseerde ondersteuning kan verpleegkundigen meer tijd geven voor werk dat hun deskundigheid vraagt. Slecht georganiseerde ondersteuning kan juist extra begeleiding en afstemming kosten. We moeten de echte winst meten en niet aannemen dat elk extra paar handen evenveel verpleegkundige tijd vrijmaakt.

Andere landen hebben al voorbeelden

In de Verenigde Staten krijgen orderlies doorgaans een korte opleiding op de werkplek en helpen zij bijvoorbeeld bij patiëntenvervoer. Nursing assistants hebben ruimere zorgtaken en hebben gewoonlijk een erkend opleidingsprogramma en bekwaamheidsexamen nodig. Eisen verschillen per staat. Dit zijn verschillende verantwoordelijkheidsniveaus, geen onderling verwisselbare functies. 7

Het Japanse gezondheidsministerie werft voor ondersteunend ziekenhuiswerk waarvoor mensen zonder verpleegkundig diploma of eerdere ervaring kunnen instromen. Deze medewerkers helpen het verpleegkundig team bijvoorbeeld met beddengoed, voorraden en dagelijkse activiteiten onder leiding. Professioneel verpleegkundig oordelen valt buiten die rol. 8

In Engeland krijgen healthcare support workers een introductie en ontwikkelen zij beoordeelde vaardigheden. Voor instroom is geen verpleegkundig diploma nodig, al kunnen werkgevers eisen stellen. Sommige functies krijgen met aanvullende opleiding ook klinische taken. Die moeten we onderscheiden van ons beperktere voorstel voor dagelijkse ondersteuning. 9

België kent eveneens bestaande ondersteunende beroepen. De zorgkundige is een opgeleid, gereglementeerd beroep waarvoor registratie en toelating nodig zijn, met ruimere taken dan de hier voorgestelde basisfunctie. We moeten die beroepen onderscheiden en niet alleen een andere naam geven. 10

Zorgondersteuners bouwen dus voort op bestaande ervaring. De kans ligt in toegankelijke, goed gefinancierde functies die binnen plaatselijke regels werkelijk helpen.

Vandaag zorgondersteuner morgen verpleegkundige

Werken met patiënten kan een ambitie wakker maken die iemand nooit eerder had overwogen: professioneel verpleegkundige worden.

De officiële Japanse beroepsinformatie noemt uitdrukkelijk ondersteuners die na hun praktijkervaring een verpleegkundige kwalificatie nastreven. Engeland biedt opleidingsroutes richting verpleegkundige, waaronder betaalde leerwerktrajecten tot een verpleegkundig diploma. Doorstromen vereist nog steeds de relevante opleiding en beoordelingen; het gebeurt niet automatisch. 11, 12

Ziekenhuizen kunnen die ontwikkeling ondersteunen met mentoren, flexibele studieafspraken en financiële hulp. Ervaring geeft een basis, terwijl de vereiste klinische opleiding essentieel blijft.

Anderen blijven misschien liever zorgondersteuner. Ook dat hoort een gerespecteerde loopbaan te zijn. Het doel is kansen vergroten, niet iedere ondersteuner verplichten iets anders te worden.

Laat technologie bruikbare tijd vrijmaken

AI kan consultnotities en brieven voorbereiden voor professionele controle. NHS England werkte zijn invoeringsrichtlijnen in juli 2026 bij en onderscheidt documentatiehulpmiddelen van systemen die diagnose of behandeling ondersteunen. Daarvoor gelden verschillende regelgevende verantwoordelijkheden. 13

Zorgprofessionals moeten het resultaat controleren en patiëntgegevens moeten beschermd blijven. De WHO waarschuwde voor onjuiste AI-antwoorden en te groot vertrouwen in automatische uitkomsten. 14

De nuttige toets is of een hulpmiddel veilig tijd vrijmaakt nadat controle, correcties en onderhoud zijn meegerekend. Als het tien minuten typen bespaart maar vijftien minuten probleemoplossing veroorzaakt, hebben we weer een vergadering uitgevonden.

Sommige nuttige robots bestaan al. In oktober 2026 meldde East Suffolk and North Essex NHS Foundation Trust nieuwe apotheekrobots voor de ziekenhuizen in Colchester en Ipswich. Die verwerken medicijnverpakkingen en controleren houdbaarheidsdata ter ondersteuning van het apotheekteam. Ze doen afgebakend werk; ze worden geen apotheker. 15

Dat is een verstandig model: bepaal de taak, beproef de techniek en houd opgeleide mensen verantwoordelijk voor de zorg.

Werving mag elders geen ziekenhuizen leeghalen

Internationale werving kan patiënten helpen en kansen scheppen. Zorgprofessionals hebben alle recht elders een beter leven te zoeken.

Het WHO-migratierapport uit 2025 beschrijft echter hoe werving het ene zorgstelsel kan versterken terwijl ze een al overbelast personeelsbestand elders verzwakt. Het pleit voor eigen investeringen en ethische werving. 16

Europa moet eerlijke overeenkomsten en extra opleidingscapaciteit ondersteunen. Geworven professionals verdienen erkenning van diploma’s, taalondersteuning en bescherming tegen uitbuiting. Mensen naar uitputtende werkplekken halen is geen blijvende oplossing.

2056 en 2076 Twee verzonnen toekomstbeelden

De volgende scènes zijn fictie. Ze onderzoeken keuzes en voorspellen geen specifieke uitvindingen.

In 2056 ontvangt Elena thuis zorg. Met haar toestemming signaleert meetapparatuur veranderingen die aandacht vragen. Een assistent organiseert afspraken en bereidt informatie voor haar zorgteam voor.

Een betaalde zorgondersteuner helpt bij dagelijkse activiteiten. Haar verpleegkundige komt met minder papierwerk en heeft tijd om te merken dat Elena niet meer van maaltijden geniet en bang is om te vallen. Duidelijke rollen en communicatie helpen het team reageren.

In 2076 woont Elena’s kleindochter in een toegankelijke woning. Betrouwbare hulpmiddelen helpen bij gewone taken, terwijl een plaatselijk team continuïteit biedt. Sommige verpleegkundigen begonnen als zorgondersteuner.

Ze kan om een menselijk gesprek vragen zonder eerst langs een chatbot te moeten die haar telkens vraagt haar verdriet anders te formuleren.

Die toekomst vereist betaalbare diensten, investeringen in mensen en afdwingbare normen. Een andere toekomst is mogelijk: uitgebreide bewaking, automatische berichten en menselijke aandacht vooral voor wie extra kan betalen. Laten we bepalen welke ervaring we willen voordat we besparingen tellen.

Wat Europa nu moet doen

  • Verbeter salaris, roosters en bezetting zodat ervaren professionals kunnen blijven.

  • Breid opleidingen uit, samen met praktijkplaatsen en ondersteunde mentoren.

  • Maak aantrekkelijke betaalde functies voor zorgondersteuners met duidelijke taken en passende training.

  • Bied ondersteunde routes van zorgondersteuner naar verpleegkundige zonder doorstromen verplicht te maken.

  • Versterk thuiszorg en wijkzorg, inclusief respijtzorg voor mantelzorgers.

  • Gebruik technologie waar bewijs laat zien dat zij veiligheid verbetert of bruikbare tijd vrijmaakt.

  • Werf internationaal via eerlijke afspraken en investeer tegelijk in eigen opleidingscapaciteit.

We moeten meten of mensen tijdige, passende zorg krijgen en of medewerkers veilig hun werk kunnen doen. Alleen afspraken tellen zegt te weinig.

Ik verwelkom een robot die spullen vervoert of met administratie helpt. Ik verwelkom ook een zorgondersteuner die zorgt dat een angstige patiënt gezelschap heeft.

En ik verwelkom een verpleegkundige die eindelijk tijd heeft om een stoel bij te schuiven.

Wie zorgt er voor ons?

Mensen die daarvoor de opleiding, steun en tijd krijgen.

Read It. Hear It. Wear It.

Technology can help. People make it human. The Caribbean artwork is AI-generated and does not depict an actual care facility.

AI-generated Caribbean illustration of human care and support for older people
Landscape design · World Problems 18
AI-generated Caribbean illustration of human care and support for older people
Portrait design · World Problems 18

Related video

Europe is facing a growing healthcare crisis. This related English-language video explores the same subject. The column was researched separately and adds international care-support examples and verified 2026 updates. Duration: approximately 4 minutes 15 seconds.

Back to the column ↑