Will Tourism Destroy Our Paradises?

World Problems, Future Solutions · 21 · By Ad Latjes · 12 November 2026

Wear it Get the T-shirt inspired by this column

For generations, travellers have looked for little coastal villages where the harbour was still a place to work and a café still served the people who lived next door. Then we found those villages. And slowly, we changed them.

Picture a fishing village in the 1960s. A family lets out a spare room. Another opens a small pension. The café has enough customers to stay open longer. Tourism brings wages and opportunities that many communities need. You can see why a village would welcome more of it.

Then someone builds a larger hotel. A family home becomes a holiday rental. A local shop closes and the next tenant caters to visitors who come for a week. Each decision can make financial sense on its own. Taken together, they can leave the people who made the village what it was unable to afford to live there.

By 2050, where would you rather go?

Imagine arriving on the coast of Spain, Greece, Italy, Mexico, Thailand, Indonesia or the Caribbean. The view from the airport transfer keeps changing. The view from your hotel starts to feel familiar. Apartment towers, infinity pools, international menus and beach clubs. You could have booked much the same holiday several time zones closer to home.

The destinations most at risk are the ones that depend on large numbers of visitors buying an experience they can easily get elsewhere. Once the harbour is given over to leisure boats and the old centre is mostly short-term accommodation, a destination has fewer reasons for people to choose it. And when a newer resort opens down the coast, it may have to compete on price.

Now imagine a different harbour. Fishing boats still come in. The café serves lunch to the crew and to visitors. A small hotel buys from the local market. The village is busy in summer, but you can still buy bread there in winter. What makes the place worth visiting is also what makes it worth living in.

How much tourism can a village welcome?

A town can start by asking where the strain shows up first. If teachers and hotel staff cannot find a year-round rental, look at how many homes have become short-term lets before approving more. If the harbour is losing its working boats, reserve room for them when drawing up the waterfront plan. If summer water demand strains the supply, use that limit when deciding how much new accommodation to permit.

I would judge success by what the town can still do for its residents after a good tourist season. Can people who work there afford to live there? Do independent businesses have customers through the winter? Can a young person find a job and a place to live without leaving? Those answers tell us something that a record number of arrivals cannot.

The question I would put to any place that still feels like paradise is simple. How many visitors can you welcome while keeping the things they came to see?

Perhaps the greatest loss would come when we can still travel halfway around the world and discover that there is nowhere different left to go.

Lees deze column in het Nederlands +

Vernietigt toerisme onze paradijzen?

Generaties reizigers zochten naar kleine kustdorpen waar de haven nog een plek was om te werken en het café ook de mensen van hiernaast bediende. Toen vonden we die dorpen. En langzaam veranderden we ze.

Stel je een vissersdorp in de jaren zestig voor. Een gezin verhuurt een logeerkamer. Een ander begint een pension. Het café krijgt genoeg klanten om langer open te blijven. Toerisme brengt banen en kansen die veel gemeenschappen nodig hebben. Begrijpelijk dat zo’n dorp meer bezoekers verwelkomt.

Dan bouwt iemand een groter hotel. Een gezinswoning wordt een vakantiewoning. Een buurtwinkel sluit en de volgende huurder richt zich op mensen die een week blijven. Elke beslissing kan op zichzelf financieel verstandig zijn. Samen kunnen ze ertoe leiden dat de mensen die het dorp hebben gemaakt tot wat het is, er zelf niet meer kunnen wonen.

Waar ga je in 2050 het liefst naartoe?

Stel je voor dat je aankomt aan de kust van Spanje, Griekenland, Italië, Mexico, Thailand, Indonesië of het Caribisch gebied. Onderweg van het vliegveld verandert het landschap. Het uitzicht vanuit je hotel komt je bekend voor. Appartemententorens, infinitypools, internationale menukaarten en strandclubs. Je had vrijwel dezelfde vakantie een paar tijdzones dichter bij huis kunnen boeken.

Het grootste risico lopen bestemmingen die afhankelijk zijn van grote aantallen bezoekers die elders gemakkelijk dezelfde vakantie kunnen boeken. Zodra de haven vooral voor plezierboten is en de oude dorpskern grotendeels uit vakantiewoningen bestaat, hebben bezoekers minder redenen om juist die plek te kiezen. En als verderop langs de kust een nieuwer resort opent, moet het dorp misschien op prijs gaan concurreren.

Stel je nu een andere haven voor. De vissersboten varen nog binnen. Het café serveert lunch aan de bemanning en aan bezoekers. Een klein hotel koopt in op de plaatselijke markt. In de zomer is het druk, maar ook in de winter kun je er brood kopen. Wat de plek de moeite waard maakt om te bezoeken, maakt haar ook de moeite waard om in te wonen.

Hoeveel toerisme kan een dorp aan?

Een gemeente kan beginnen met de vraag waar het eerst begint te knellen. Kunnen leraren en hotelpersoneel geen woning meer vinden die ze het hele jaar kunnen huren? Kijk dan hoeveel huizen in vakantiewoningen zijn veranderd voordat je er meer toestaat. Verliest de haven haar vissersboten? Reserveer ruimte voor ze in het plan voor de kade. Komt de watervoorziening in de zomer onder druk te staan? Houd daar rekening mee bij vergunningen voor nieuwe vakantieverblijven.

Ik zou succes afmeten aan wat het dorp na een goed toeristenseizoen nog voor zijn inwoners kan betekenen. Kunnen de mensen die er werken er ook wonen? Hebben zelfstandige ondernemers in de winter klanten? Kan een jongere er werk en woonruimte vinden zonder te vertrekken? De antwoorden zeggen iets wat een bezoekersrecord je niet vertelt.

Aan elke plek die nog als een paradijs voelt, zou ik één vraag stellen. Hoeveel bezoekers kun je ontvangen terwijl je bewaart waarvoor ze komen?

Misschien is het grootste verlies dat we nog steeds de halve wereld over kunnen reizen en ontdekken dat er nergens meer iets anders te vinden is.