Automatic translation of the English text. Humour and nuance may change. Choose English to restore the original.
Loading language selector…
When Veldhoven Slows, the World Must Wait
About twenty minutes’ drive from my home stands a company on which part of the world’s technological future depends.
That sounds as though I live next to a launch site.
It is Veldhoven.
There, ASML builds machines that allow chipmakers to print extremely small patterns on silicon. Those complex manufacturing processes produce chips for computers, phones and AI systems, among many other uses.
Many people know Apple, Samsung and Nvidia. They are less familiar with Veldhoven.
Yet part of their digital future begins there.
ASML was founded in 1984 through a partnership between Philips and ASM International. It started modestly, in a leaking shed beside a Philips building in Eindhoven. Today, the company’s machines stand in chip factories around the world.[1]
A leaking shed can apparently be an excellent beginning.
As long as someone repairs the roof later.
Behind that impressive development lies a question we should ask before something goes wrong:
What happens if ASML can barely deliver any machines for a long period?
The world does not immediately go dark
Let us begin with what does not happen.
My phone does not suddenly stop working. Your laptop does not forget how to calculate. A hospital does not immediately have to switch off all its equipment.
ASML makes chipmaking machines. Chipmakers use those machines to produce chips. Machines already installed at customers’ factories do not disappear when production in Veldhoven is interrupted.
Some older ASML systems remain in use for many years.[1]
A machine builder coming to a halt is therefore different from every chip factory in the world stopping at once.
But sitting back and relaxing would be too simple as well.
Suppose a serious fire, a prolonged digital disruption or another event interrupts important activities for months. New machines arrive later. Chip factory expansions are delayed. New production lines have more difficulty getting started.
If demand keeps growing, shortages of certain chips may increase.
This is a reasoned scenario, not a prediction with a date on which the shops run out. The consequences depend on the duration, the activities affected, existing capacity and inventories.
Besides, chips are not a uniform sack of potatoes.
A simple control chip and an advanced AI processor place different demands on manufacturing. EUV machines print the most intricate layers of advanced chips; DUV machines remain important too. Not every chip needs the latest technology.[2]
One sector may therefore be affected much more severely than another.
The bigger concern: keeping existing machines running
A prolonged interruption becomes more serious if spare parts, repairs and technical support are affected too.
Machines do not remain healthy forever simply because they were once installed correctly.
That applies to my car. It applies even more strongly to an advanced system in a chip factory.
If essential parts or expert help are not sufficiently available, breakdowns can last longer. Then the problem affects not only future expansion, but potentially existing production as well.
We must be careful here: disruption at one location does not automatically mean the worldwide maintenance network fails.
ASML is not an island either. It describes an international supplier network providing approximately 80% of its bill of materials. It is also working towards more local repair and reuse in its service operations.[3]
That network is a great strength.
But networks also have critical points whose importance we would rather not discover during a crisis.
A second factory building offers little reassurance if both buildings are waiting for the same hard-to-replace component.
Then there is the political emergency brake
A factory can be restricted by a disaster.
A company can also be restricted by governments.
ASML sits in the middle of the international struggle over advanced technology. The Netherlands requires export licences for certain chipmaking machines and other equipment. American export rules also affect the company’s options.[4][5]
We can question this without pretending every restriction is unreasonable.
Technology can have both civilian and military uses. Security deserves serious consideration. Not every customer automatically has a right to every machine.
But neither does every foreign government automatically have a right to the remote control of our industry.
In my view, Europe must draw a clear line there.
Working with allies is sensible. Adopting their interests without an independent assessment is something else.
A European business should not become a bargaining chip in negotiations where Europe is mainly allowed to listen.
Europe has tools
The European Union has an Anti-Coercion Instrument. It offers ways to respond to economic pressure from outside the EU when that pressure seeks to force European policy choices.
Subject to legal conditions, possible measures include additional customs duties and restrictions on services, investment or access to public contracts. Dialogue and ending the coercion come first. The instrument is not an automatic punishment button for every unpleasant trade measure.[6]
That last point matters.
Defending your house does not require immediately setting the entire street on fire.
Countermeasures can hurt our own businesses and consumers too. They must therefore be careful, credible and targeted.
Europe must be able to say: we take security seriously, we respect our obligations and we negotiate.
But we decide for ourselves.
That independence requires more than strong words. It requires investment in research, technical training and important suppliers. Anyone entirely dependent on others for essential components has less freedom at the negotiating table.
Everyone gets a voice, not everyone an emergency brake
Here this story connects with my column about European decision-making. Read column 26.
I want more decisions made by a double majority of countries and people, instead of unanimity where it is still compulsory.
Not because smaller countries are unimportant. Precisely because cooperation needs both protection and the ability to act.
An essential qualification: much European legislation already passes by qualified majority. Nor does each country have an individual veto over the determination of economic coercion under the Anti-Coercion Instrument. It is wrong to attribute every European delay to unanimity.[7][8]
But where one government can block action, the question remains valid: how much standstill can we afford?
A shared strategy requires governments to share responsibility, even when they do not win every vote.
To me, European unity means being able to act together.
It does not mean everyone must first think exactly alike.
Veldhoven in 2036
What might this look like in ten years?
It is reasonable to expect chips to play an even greater role in healthcare, energy supply, industry and transport. But how many chips we need, which kinds and who makes them are not settled questions.
ASML may still hold a key position. Its combination of knowledge, experience and specialised suppliers is not easily copied.
Yet we should not treat a strong position today as an eternal guarantee.
Sensible preparation starts now: enough spare parts, digital systems that can be restored, well-rehearsed contingency plans and technical knowledge held by more than just a few people.
Where possible, alternative suppliers and geographically distributed support can help.
That costs money.
A backup plan usually receives less applause than a new record-breaking machine.
Until it is needed.
The world in 2046
In twenty years, uncertainty grows.
Different chip designs, new manufacturing methods and new competitors may change the balance. We cannot responsibly promise that ASML will hold the same position then. Nor can we assume our dependencies will disappear on their own.
Perhaps my fridge will be able to negotiate the price of milk independently in 2046.
I hope someone will also have arranged where the spare part for the chipmaking machine comes from.
That is the real choice about the future.
Do we build a world that runs solely on maximum efficiency, with as few reserves as possible?
Or do we build in the ability to recover as well?
Complete independence is not a credible goal for such an international industry. Sensible cooperation, with fewer dangerous dependencies, is.
A strong future begins before the breakdown
This story is not a prediction that ASML will soon stop operating.
It is an invitation to look beyond sales, share prices and the speed of the latest chip when considering the company’s value.
Behind our digital progress stand buildings, electricity, components and people. And behind our political independence stand choices we must dare to make together.
Europe can play a strong role: protecting its technology, organising reliable cooperation and helping prevent a local disruption from becoming a worldwide crisis.
Twenty minutes from my home, people are working on what the world will be able to do tomorrow.
Let us work together to make that future resilient.
Als Veldhoven vertraagt, moet de wereld wachten
Op ongeveer twintig minuten rijden van mijn huis staat een bedrijf waarvan de technologische toekomst van de wereld mede afhankelijk is.
Dat klinkt alsof ik naast een lanceerbasis woon.
Het is Veldhoven.
Daar bouwt ASML machines waarmee chipfabrikanten uiterst kleine patronen op silicium kunnen aanbrengen. Uit die ingewikkelde productieprocessen ontstaan chips voor onder meer computers, telefoons en AI-systemen.
Veel mensen kennen de namen Apple, Samsung en Nvidia. Veldhoven kennen ze minder goed.
Toch begint een deel van hun digitale toekomst daar.
ASML ontstond in 1984 uit een samenwerking tussen Philips en ASM International. Het begon bescheiden, in een lekkende loods naast een Philipsgebouw in Eindhoven. Inmiddels staan machines van het bedrijf in chipfabrieken over de hele wereld.[1]
Een lekkende loods kan blijkbaar een uitstekend begin zijn.
Zolang het dak later wel wordt gerepareerd.
Want achter die indrukwekkende ontwikkeling zit een vraag die we liever stellen vóórdat er iets misgaat:
Wat gebeurt er als ASML langdurig nauwelijks machines kan leveren?
De wereld gaat niet onmiddellijk op zwart
Laten we beginnen met wat er níét gebeurt.
Mijn telefoon houdt niet plotseling op met werken. Uw laptop vergeet niet hoe hij moet rekenen. Een ziekenhuis hoeft niet onmiddellijk alle apparatuur uit te schakelen.
ASML maakt chipmachines. Chipfabrikanten gebruiken die machines om chips te produceren. De machines die al bij klanten staan, verdwijnen niet wanneer de productie in Veldhoven wordt onderbroken.
Sommige oudere ASML-systemen worden zelfs nog jarenlang gebruikt.[1]
Een stilgevallen machinebouwer is dus iets anders dan een wereld waarin alle chipfabrieken tegelijk stilstaan.
Maar gerustgesteld achteroverleunen zou ook te eenvoudig zijn.
Stel dat een ernstige brand, een langdurige digitale verstoring of een andere gebeurtenis belangrijke activiteiten maandenlang onderbreekt. Nieuwe machines komen dan later. Uitbreidingen van chipfabrieken schuiven op. Nieuwe productielijnen kunnen moeilijker beginnen.
Als de vraag ondertussen blijft groeien, kan schaarste aan bepaalde chips toenemen.
Dat is een beredeneerd scenario, geen voorspelling met een datum waarop de winkels leeg zijn. De gevolgen hangen af van de duur, de getroffen activiteiten, bestaande capaciteit en voorraden.
Bovendien zijn chips geen uniforme zak aardappelen.
Een eenvoudige besturingschip en een geavanceerde AI-processor stellen verschillende eisen aan de productie. EUV-machines worden gebruikt voor de ingewikkeldste lagen van geavanceerde chips; daarnaast blijven DUV-machines belangrijk. Niet iedere chip heeft de nieuwste technologie nodig.[2]
De ene sector kan daarom veel harder worden geraakt dan de andere.
De grotere zorg: bestaande machines draaiende houden
Een langdurige onderbreking wordt ernstiger als ook de levering van onderdelen, reparaties en technische ondersteuning wordt getroffen.
Machines blijven niet eeuwig gezond omdat ze ooit correct zijn geïnstalleerd.
Dat geldt voor mijn auto. Voor een geavanceerd systeem in een chipfabriek geldt het nog veel sterker.
Als noodzakelijke onderdelen of deskundige hulp onvoldoende beschikbaar zijn, kunnen storingen langer duren. Dan raakt het probleem niet alleen toekomstige uitbreiding, maar mogelijk ook bestaande productie.
Daarbij moeten we zorgvuldig blijven: een verstoring op één locatie betekent niet automatisch dat het wereldwijde onderhoudsnetwerk uitvalt.
ASML is bovendien geen eiland. Het bedrijf beschrijft een internationaal netwerk van leveranciers, dat ongeveer 80% van zijn materiaallijst levert. Het werkt ook aan meer lokale reparatie en hergebruik voor zijn serviceactiviteiten.[3]
Dat netwerk is een grote kracht.
Maar een netwerk heeft ook knooppunten waarvan je liever niet pas tijdens een crisis ontdekt hoe onmisbaar ze zijn.
Een tweede bedrijfshal biedt weinig zekerheid als beide hallen wachten op hetzelfde moeilijk vervangbare onderdeel.
En dan is er nog de politieke noodrem
Een fabriek kan worden beperkt door een ramp.
Een bedrijf kan ook worden beperkt door regeringen.
ASML staat midden in de internationale strijd om geavanceerde technologie. Nederland heeft exportvergunningen verplicht gesteld voor bepaalde chipmachines en andere apparatuur. Ook Amerikaanse exportregels beïnvloeden de mogelijkheden van het bedrijf.[4][5]
Daar mogen we kritisch over zijn zonder te doen alsof iedere beperking onredelijk is.
Technologie kan civiele én militaire toepassingen hebben. Veiligheid verdient een serieuze afweging. Niet iedere klant heeft automatisch recht op iedere machine.
Maar evenmin heeft iedere buitenlandse regering automatisch recht op de afstandsbediening van onze industrie.
Voor mij moet Europa daar een duidelijke grens trekken.
Samenwerken met bondgenoten is verstandig. Hun belangen zonder zelfstandige beoordeling overnemen, is iets anders.
Een Europese onderneming hoort geen wisselgeld te worden in een onderhandeling waarbij Europa vooral mag luisteren.
Europa heeft gereedschap
De Europese Unie beschikt over een anti-dwanginstrument. Dat biedt mogelijkheden om economische druk van buiten de EU te beantwoorden wanneer die bedoeld is om Europese beleidskeuzes af te dwingen.
Onder wettelijke voorwaarden zijn onder meer extra invoerrechten en beperkingen op diensten, investeringen of toegang tot overheidsopdrachten mogelijk. Overleg en het beëindigen van de dwang staan voorop. Het instrument is geen automatische strafknop voor iedere onaangename handelsmaatregel.[6]
Dat laatste is belangrijk.
Wie zijn huis verdedigt, hoeft niet onmiddellijk de hele straat in brand te zetten.
Tegenmaatregelen kunnen ook onze eigen bedrijven en consumenten raken. Daarom moeten ze zorgvuldig, geloofwaardig en doelgericht zijn.
Europa moet kunnen zeggen: wij wegen veiligheid serieus, wij respecteren onze verplichtingen en wij onderhandelen.
Maar wij beslissen zelf.
Die zelfstandigheid vraagt meer dan stevige woorden. Zij vraagt investeringen in onderzoek, technische opleidingen en belangrijke leveranciers. Wie voor essentiële onderdelen volledig afhankelijk is van anderen, onderhandelt met minder vrijheid.
Iedereen een stem, niet iedereen een noodrem
Daar raakt dit verhaal aan mijn column over de Europese besluitvorming. Lees column 26.
Ik wil vaker besluiten met een dubbele meerderheid van landen en inwoners, in plaats van unanimiteit waar die nog verplicht is.
Niet omdat kleinere landen onbelangrijk zijn. Juist omdat samenwerking zowel bescherming als handelingsvermogen nodig heeft.
Wel een noodzakelijke nuance: veel Europese wetgeving wordt al met een gekwalificeerde meerderheid aangenomen. Ook het anti-dwanginstrument is geen voorbeeld waarbij ieder land afzonderlijk een veto over de vaststelling van economische dwang heeft. Het is onjuist om alle Europese traagheid aan unanimiteit toe te schrijven.[7][8]
Maar bij onderwerpen waar één regering wel kan blokkeren, blijft de vraag terecht: hoeveel stilstand kunnen we ons veroorloven?
Een gezamenlijke strategie vraagt dat regeringen bereid zijn verantwoordelijkheid te delen, ook wanneer zij niet iedere stemming winnen.
Europese eensgezindheid betekent voor mij dat we samen kunnen handelen.
Niet dat iedereen eerst precies hetzelfde moet denken.
Veldhoven in 2036
Hoe ziet dit er over tien jaar uit?
Het is aannemelijk dat chips dan een nog grotere rol spelen in onze gezondheidszorg, energievoorziening, industrie en vervoer. Maar hoeveel chips we nodig hebben, welke soorten en wie ze maakt, staat niet vast.
ASML kan nog steeds een sleutelpositie hebben. De combinatie van kennis, ervaring en gespecialiseerde leveranciers laat zich niet gemakkelijk kopiëren.
Toch mogen we een sterke positie vandaag niet behandelen als een eeuwige garantie.
De verstandige voorbereiding begint nu: voldoende reserveonderdelen, herstelbare digitale systemen, goed geoefende noodplannen en technische kennis die niet bij slechts enkele mensen berust.
Waar mogelijk helpen alternatieve leveranciers en geografisch gespreide ondersteuning.
Dat kost geld.
Een reserveplan levert meestal minder applaus op dan een nieuwe recordmachine.
Totdat het nodig is.
De wereld in 2046
Over twintig jaar wordt de onzekerheid groter.
Andere chipontwerpen, nieuwe productiemethoden en nieuwe concurrenten kunnen de verhoudingen veranderen. We kunnen niet verantwoord beloven dat ASML dan dezelfde positie heeft. We kunnen evenmin aannemen dat onze afhankelijkheden vanzelf verdwijnen.
Misschien kan mijn koelkast in 2046 zelfstandig over de melkprijs onderhandelen.
Ik hoop dat iemand ondertussen ook heeft geregeld waar het reserveonderdeel voor de chipmachine vandaan komt.
Daar ligt de echte toekomstkeuze.
Bouwen we een wereld die uitsluitend op maximale efficiëntie draait, met zo weinig mogelijk reserves?
Of bouwen we ook herstelvermogen in?
Volledige onafhankelijkheid is voor zo’n internationale industrie geen geloofwaardig doel. Verstandige samenwerking, met minder gevaarlijke afhankelijkheden, is dat wel.
Een sterke toekomst begint vóór de storing
Dit verhaal is geen voorspelling dat ASML binnenkort stilvalt.
Het is een uitnodiging om de waarde van het bedrijf breder te bekijken dan omzet, aandelenkoersen en de snelheid van de nieuwste chip.
Achter onze digitale vooruitgang staan gebouwen, elektriciteit, onderdelen en mensen. En achter onze politieke zelfstandigheid staan keuzes die we gezamenlijk moeten durven maken.
Europa kan daar een sterke rol in spelen: zijn technologie beschermen, betrouwbare samenwerking organiseren en helpen voorkomen dat een plaatselijke verstoring een wereldwijde crisis wordt.
Op twintig minuten rijden van mijn huis wordt gewerkt aan wat de wereld morgen kan.
Laten we samen zorgen dat die toekomst tegen een stootje kan.