Automatic translation of the English text. Humour and nuance may change. Choose English to restore the original.
Loading language selector…
Behind Bars. Still Human.
A prison in 2076 shows what might be possible when safety and humanity form the foundation together. First, let us look at the choices countries are making today.
The doors of the new prison open.
A line of men walks inside. Their heads are shaved. They wear the same orange uniforms. Guards look on.
The images from Costa Rica invite different reactions.
One person sees a government finally taking action against dangerous criminals. Another sees people being humiliated for the cameras.
Perhaps both are looking at the same images and asking a different question.
The first asks: “Are we safer now?”
The second asks: “How are these people treated when the cameras are gone?”
Both questions deserve an answer.
A prison for 5,100 people
Costa Rica has opened a new maximum-security prison: CACCO. It is intended for people including criminal organisation leaders and those who continue to present a serious security risk from inside prison.
The complex has space for 5,100 people. According to the Ministry of Justice, decisions to place someone there should be based on an individual assessment of the danger and the security needed.
That matters.
A prison director can hardly say to a gang leader:
“Good morning. Would you like to use your phone today for your family, or to run your criminal organisation?”
The government must be able to prevent someone from continuing to threaten, extort or order murders from a cell.
Other prisoners deserve protection too. So do guards, their families and people outside the prison walls.
But security does not give the government a blank cheque.
A uniform can be practical. A shaved head can sometimes have a medical or practical reason. But if people are primarily shaved and displayed to humiliate them, a security measure becomes a performance.
And a performance tells us very little about what happens afterwards.
Do prisoners get enough to eat? Can they see a doctor? May they contact their lawyer and family? Are complaints investigated? Can independent inspectors enter without warning?
A prison can look strict and function properly. It can look modern and still be inhumane.
That is why we must look beyond the photographs.
What exactly is the punishment?
Suppose a judge sentences someone to five years in prison.
The law says: this person loses their freedom for five years.
It does not automatically add: five years without medicine.
Or: five years living in fear of rape.
Or: five years without enough drinking water.
Or: five years of being beaten by someone who happens to wear a uniform.
Those are not extras the state is entitled to add to a sentence.
They are abuses.
The United Nations has established minimum rules for the treatment of prisoners: the Nelson Mandela Rules. They cover matters including food, hygiene, medical care, exercise, contact with the outside world and protection from abuse.
The rules also prohibit prolonged solitary confinement, defined as more than fifteen consecutive days. That does not mean fifteen days in isolation is automatically healthy or acceptable.
The principle is simple:
Losing your freedom does not mean losing your humanity.
Not even if you have violated the humanity of another person.
“But surely he does not deserve luxury?”
I understand that reaction.
Think of someone who lost their savings to a fraudster. Or parents whose child was murdered.
For them, a photograph of a prisoner with a television in his room can be difficult to bear.
Their grief does not disappear because someone is held in a clean cell. Their lives do not automatically improve because that cell is dirty, either.
The interests of victims must carry great weight. They deserve protection, recognition and help. Where possible, an offender should contribute to repair and compensation.
But there is another question.
What happens when we lock someone up for years in an environment where violence is the normal language?
What does he learn there?
How do you become a better person when everyone treats you every day as someone who can never improve?
And who will live with the consequences later?
Most prisoners eventually come out. They do not step out of a photograph. They step into a street.
Perhaps your street.
The Norwegian approach
Norway looks differently at time behind bars.
The Norwegian correctional service starts from the principle that the loss of liberty is the punishment. Other rights are not simply taken away. As far as security allows, a prison sentence should also prepare a person to return to society.
That is why education, healthcare, work and guidance matter.
A prisoner can learn to manage debts. Follow a course. Work on an addiction. Stay in contact with his children.
To some people, that may sound too kind.
But a father who does not completely lose his children, learns a trade and can find a job after release may have more reasons to stay away from crime.
That is not only good for him.
It may also prevent future victims.
Norway is not a prison paradise. A European inspection committee also found problems there, including isolation and a lack of activities for some prisoners. A good principle is no reason to stop checking.
Finland uses, among other things, open prisons where selected prisoners can work or study under certain conditions. Not everyone qualifies. Security is adapted to the person and the risks involved.
That seems wiser to me than treating everyone the same way for years and then hoping for the best.
And then there is North Korea
There is no reliable world ranking of the most and least humane prisons.
The countries with the most to hide are often the least willing to allow scrutiny.
But North Korea is among the most serious examples documented internationally.
A UN report describes accounts from former prisoners of abuse, overwork, malnutrition, inadequate medical care and deaths in detention. It also reports problems with fair trials and coerced confessions.
According to human rights organisations, people can be imprisoned for political reasons. Families sometimes do not know where their relative is. Independent inspectors are not allowed access to check conditions for themselves.
Try to imagine that.
Someone you love is taken away.
You do not know where.
You do not know exactly what they are accused of.
You do not know whether they have a lawyer.
You do not know whether they are ill.
You do not know whether they are still alive.
Then the punishment affects more than the prisoner. Uncertainty becomes a punishment for the family too.
Eritrea and detention facilities in other parts of the world also show how severe conditions can become when independent scrutiny is absent. There are accounts of secret cells, abuse and people dying without proper medical care.
In such systems, more than a person disappears behind a door.
The rule of law disappears from view too.
Is prison always the best solution?
No.
Someone who presents a serious danger to others sometimes has to be locked up. We do not need to complicate that.
But not everyone in prison is a dangerous gang leader.
One person committed serious violence. Another stole food, developed an addiction or lost control of their debts. Someone else is being held before trial and has not been convicted at all.
Those differences can matter when deciding what action to take.
Community service can require someone to take responsibility without losing their job and home.
An income-based fine can be fairer than a fixed amount. A thousand-euro fine can be a disaster for one person and an irritating lunch for another.
Treatment can help when addiction or a mental health condition plays an important role.
An electronic tag can sometimes be an alternative, although a tag does not physically stop someone and can also place pressure on the people they live with.
And restorative justice can sometimes help: if a victim wants to, they can ask questions and confront the offender with the consequences.
One rule matters here: a victim must never be forced to meet or forgive anyone.
Research from the United Kingdom gives us reason to look critically at short prison sentences. In some comparisons, fewer new offences were recorded after community or suspended sentences than after short periods in custody. The research does not prove that an alternative always works better, but it does show that a cell is not automatically the best solution.
Perhaps judges should therefore ask not only:
“What punishment does this person deserve?”
But also:
“Which sentence gives us the best chance that they will not do it again?”
A prison in 2076
The following scene is fiction. It describes a possible future, not a prediction.
It is 2076.
A man enters a prison.
He has committed a serious violent offence. A judge has given him a long prison sentence. He will not be walking freely for some time.
At the entrance, he receives clothing, a medical examination and an explanation of his rights and responsibilities.
He is also asked a question he did not expect:
“What do you think needs to change before you could ever return safely?”
He does not answer.
He does not know.
A member of staff tells him he does not need to have the answer today.
The prison has strong doors, secure walls and well-trained staff. Anyone who presents a serious risk receives additional security. Protecting victims comes first.
But more happens inside those walls than waiting.
The man is assigned a regular adviser. Staff look at his health, education, debts and the reasons for his violence. He receives treatment and learns a trade.
Technology helps staff recognise emergencies sooner. A human being assesses what is happening and remains responsible for the decision.
A computer does not independently decide that the man must stay in prison longer.
Nor may a program label him a dangerous offender on the basis of an error nobody can explain.
An independent judge reviews important decisions. Inspectors can speak to prisoners without a guard listening.
One day, the man asks his adviser:
“Why are you going to all this trouble for me?”
The adviser answers:
“Because there are people who must not go through what your victim went through.”
The man does not like the answer.
Perhaps it is the first answer he truly understands.
What can we do today?
We do not have to wait until 2076 to ask better questions.
🔹 Match security to the real risk. Protect the public, victims, guards and other prisoners.
🔹 Guarantee a humane minimum. Enough food, water, medical care and protection from abuse are not luxuries.
🔹 Let independent inspectors in. A prison must be able to withstand scrutiny when the government’s cameras are switched off too.
🔹 Choose an appropriate alternative sentence where possible. Community service, treatment and guidance can work better than a short prison term for some people.
🔹 Prepare for release in good time. Without housing, income, treatment or a prospect of a future, starting again is difficult.
🔹 Do not forget the victims. They deserve protection, recognition and help long after the court case is over.
A country shows what it thinks of freedom by the way it treats its free citizens.
But it may reveal even more about what it thinks of human dignity by the way it treats people who have lost their freedom.
Society has a right to protection from a dangerous prisoner.
A prisoner has a right to protection from a dangerous prison.
And in the end, the same question remains for all of us:
When the prison door eventually opens, who do we want back as our neighbour?
Achter tralies. Nog steeds een mens.
Een gevangenis in 2076 laat zien wat er mogelijk is als veiligheid en menselijkheid samen de basis vormen. Maar eerst kijken we naar de keuzes die landen vandaag maken.
De deuren van de nieuwe gevangenis gaan open.
Een rij mannen loopt naar binnen. Hun hoofden zijn kaalgeschoren. Ze dragen dezelfde oranje kleding. Bewakers kijken toe.
De beelden uit Costa Rica roepen verschillende reacties op.
De een ziet een overheid die eindelijk optreedt tegen gevaarlijke criminelen. De ander ziet mensen die voor de camera worden vernederd.
Misschien kijken beiden naar dezelfde beelden en stellen zij een andere vraag.
De eerste vraagt: “Zijn wij nu veiliger?”
De tweede vraagt: “Hoe worden deze mensen behandeld als de camera’s weg zijn?”
Beide vragen verdienen een antwoord.
Een gevangenis voor 5.100 mensen
Costa Rica heeft een nieuwe zwaarbeveiligde gevangenis geopend: CACCO, bedoeld voor onder anderen leiders van criminele organisaties en mensen die ook vanuit de gevangenis nog een ernstig veiligheidsrisico vormen.
Het complex biedt plaats aan 5.100 mensen. Volgens het ministerie van Justitie moet de beslissing om iemand daar te plaatsen gebaseerd zijn op een individuele beoordeling van het gevaar en de beveiliging die nodig is.
Dat is geen onbelangrijk punt.
Een gevangenisdirecteur kan moeilijk tegen een bendeleider zeggen:
“Goedemorgen. Wilt u uw telefoon vandaag gebruiken voor uw familie of voor het aansturen van uw criminele organisatie?”
De overheid moet kunnen voorkomen dat iemand vanuit zijn cel doorgaat met bedreigen, afpersen of moorden.
Ook andere gevangenen hebben recht op bescherming. Net als bewakers, hun gezinnen en de mensen buiten de gevangenismuren.
Maar veiligheid geeft de overheid geen blanco cheque.
Een uniform kan praktisch zijn. Een kaal hoofd kan soms een medische of praktische reden hebben. Maar als mensen vooral worden geschoren en tentoongesteld om hen te vernederen, verandert een veiligheidsmaatregel in een voorstelling.
En een voorstelling vertelt ons weinig over wat daarna gebeurt.
Krijgen de gevangenen genoeg te eten? Kunnen ze naar een arts? Mogen ze contact hebben met hun advocaat en familie? Worden klachten onderzocht? Kunnen onafhankelijke inspecteurs zonder aankondiging binnenkomen?
Een gevangenis kan er streng uitzien en behoorlijk functioneren. Ze kan er modern uitzien en toch onmenselijk zijn.
Daarom moeten we verder kijken dan de foto’s.
Wat is de straf eigenlijk?
Stel dat een rechter iemand veroordeelt tot vijf jaar gevangenisstraf.
De wet zegt daarmee: deze persoon verliest voor vijf jaar zijn vrijheid.
Er staat niet automatisch bij: vijf jaar zonder medicijnen.
Of: vijf jaar bang zijn voor verkrachting.
Of: vijf jaar zonder voldoende drinkwater.
Of: vijf jaar lang geslagen worden door iemand die toevallig een uniform draagt.
Dat zijn geen extraatjes die de overheid bij de straf mag leveren.
Het zijn misstanden.
De Verenigde Naties hebben minimumregels opgesteld voor de behandeling van gevangenen: de Nelson Mandela Rules. Die gaan onder meer over voeding, hygiëne, medische zorg, beweging, contact met de buitenwereld en bescherming tegen mishandeling.
Ook langdurige eenzame opsluiting wordt daarin afgewezen. Volgens de regels is daarvan sprake bij meer dan vijftien aaneengesloten dagen. Dat betekent overigens niet dat vijftien dagen isolatie automatisch gezond of verantwoord zijn.
Het uitgangspunt is eenvoudig:
Wie zijn vrijheid verliest, verliest niet zijn menselijkheid.
Ook niet als hij zelf de menselijkheid van een ander heeft geschonden.
“Maar hij verdient toch geen luxe?”
Die reactie begrijp ik.
Denk aan iemand die zijn spaargeld door een oplichter heeft verloren. Of aan ouders van wie een kind is vermoord.
Voor hen kan een foto van een gevangene met een televisie op zijn kamer moeilijk te verdragen zijn.
Hun verdriet verdwijnt niet omdat iemand in een nette cel zit. Hun leven wordt ook niet vanzelf beter omdat die cel vies is.
De belangen van slachtoffers moeten zwaar wegen. Zij hebben recht op bescherming, erkenning en hulp. Waar mogelijk moet een dader ook bijdragen aan herstel en schadevergoeding.
Maar er is nog een vraag.
Wat gebeurt er wanneer wij iemand jarenlang opsluiten in een omgeving waar geweld de normale taal is?
Wat leert hij daar?
Hoe word je een beter mens als iedereen je dagelijks behandelt als iemand die nooit meer beter kan worden?
En wie heeft daar later last van?
De meeste gevangenen komen uiteindelijk weer buiten. Dan stappen zij niet een foto uit. Zij stappen een straat in.
Misschien wel uw straat.
De Noorse gedachte
Noorwegen kijkt anders naar de tijd achter tralies.
Het uitgangspunt van de Noorse gevangenisdienst is dat het verlies van vrijheid de straf is. Andere rechten worden niet zomaar afgenomen. Een gevangenisstraf moet bovendien, voor zover de veiligheid dat toelaat, voorbereiden op een terugkeer naar de samenleving.
Daarom zijn onderwijs, gezondheidszorg, werk en begeleiding belangrijk.
Een gevangene kan leren omgaan met schulden. Een opleiding volgen. Aan een verslaving werken. Contact met zijn kinderen onderhouden.
Dat klinkt sommige mensen misschien te vriendelijk.
Maar een vader die zijn kinderen niet helemaal verliest, een vak leert en na zijn vrijlating een baan kan vinden, heeft mogelijk meer redenen om uit de criminaliteit te blijven.
Dat is niet alleen goed voor hem.
Het kan ook toekomstige slachtoffers voorkomen.
Noorwegen is overigens geen gevangenisparadijs. Een Europees inspectiecomité zag ook daar problemen, onder meer met isolatie en een tekort aan activiteiten voor sommige gevangenen. Een goed uitgangspunt is dus geen reden om te stoppen met controleren.
Finland werkt onder meer met open gevangenissen, waar geselecteerde gedetineerden onder voorwaarden kunnen werken of studeren. Niet iedereen komt daarvoor in aanmerking. De beveiliging wordt aangepast aan de persoon en zijn risico.
Dat lijkt mij verstandiger dan iedereen jarenlang op dezelfde manier behandelen en vervolgens hopen dat het goedkomt.
En dan Noord-Korea
Er bestaat geen betrouwbare wereldranglijst van de meest en minst menselijke gevangenissen.
Vooral landen die het meeste te verbergen hebben, laten zich vaak het minst gemakkelijk controleren.
Maar Noord-Korea behoort tot de ernstigste voorbeelden die internationaal zijn gedocumenteerd.
Een VN-rapport beschrijft getuigenissen van voormalige gevangenen over mishandeling, overwerk, ondervoeding, gebrekkige medische zorg en sterfgevallen in detentie. Het rapport spreekt ook over problemen met eerlijke processen en gedwongen bekentenissen.
Mensen kunnen er volgens mensenrechtenorganisaties worden opgesloten om politieke redenen. Families weten soms niet waar hun familielid verblijft. Onafhankelijke inspecteurs krijgen geen toegang om de omstandigheden zelf te controleren.
Probeer u dat eens voor te stellen.
Iemand die u liefhebt wordt meegenomen.
U weet niet waarheen.
U weet niet waarvan hij precies wordt beschuldigd.
U weet niet of hij een advocaat heeft.
U weet niet of hij ziek is.
U weet niet of hij nog leeft.
Dan treft de straf niet alleen de gevangene. Dan wordt onzekerheid ook de straf voor zijn familie.
Eritrea en detentiefaciliteiten in andere delen van de wereld laten eveneens zien hoe ernstig het kan worden als onafhankelijke controle ontbreekt. Er zijn getuigenissen over geheime cellen, mishandeling en mensen die zonder behoorlijke medische zorg overlijden.
In zulke systemen verdwijnt niet alleen een mens achter een deur.
Ook de rechtsstaat verdwijnt uit beeld.
Is een gevangenis altijd de beste oplossing?
Nee.
Iemand die een ernstig gevaar vormt voor anderen moet soms worden opgesloten. Daarover hoeven we niet ingewikkeld te doen.
Maar niet iedereen in een gevangenis is een gevaarlijke bendeleider.
De ene persoon pleegde ernstig geweld. Een ander stal voedsel, raakte verslaafd of kon schulden niet meer overzien. Weer een ander zit in voorlopige hechtenis en is nog helemaal niet veroordeeld.
Die verschillen mogen gevolgen hebben voor de gekozen maatregel.
Een taakstraf kan iemand verantwoordelijkheid laten nemen zonder zijn baan en woning te verliezen.
Een inkomensafhankelijke boete kan eerlijker zijn dan een vast bedrag. Een boete van duizend euro is voor de ene persoon een ramp en voor de andere een vervelende lunch.
Een behandeling kan helpen wanneer een verslaving of psychische aandoening een belangrijke rol speelt.
Een enkelband kan in sommige gevallen een alternatief zijn, al houdt een band iemand niet fysiek tegen en legt hij ook druk op huisgenoten.
En soms kan herstelrecht zinvol zijn: een slachtoffer krijgt dan, als het dat zelf wil, de mogelijkheid om vragen te stellen en de dader met de gevolgen te confronteren.
Daarbij hoort één duidelijke regel: een slachtoffer mag nooit worden gedwongen om iemand te ontmoeten of te vergeven.
Onderzoek uit het Verenigd Koninkrijk geeft aanleiding om korte gevangenisstraffen kritisch te bekijken. In sommige vergelijkingen werden na gemeenschapsstraffen of voorwaardelijke straffen minder nieuwe delicten vastgesteld dan na korte opsluiting. Het onderzoek bewijst niet dat een alternatief altijd beter werkt, maar het laat wel zien dat een cel niet vanzelf de beste oplossing is.
Misschien moeten rechters daarom niet alleen vragen:
“Welke straf verdient deze persoon?”
Maar ook:
“Welke straf maakt de kans het grootst dat hij dit niet opnieuw doet?”
Een gevangenis in 2076
De volgende scène is fictie. Ze schetst een mogelijke toekomst, geen voorspelling.
Het is 2076.
Een man komt een gevangenis binnen.
Hij heeft een ernstig geweldsdelict gepleegd. De rechter heeft hem tot een lange gevangenisstraf veroordeeld. Hij zal voorlopig niet vrij rondlopen.
Bij de ingang krijgt hij kleding, een medische controle en uitleg over zijn rechten en plichten.
Er wordt hem ook een vraag gesteld die hij niet had verwacht:
“Wat moet er volgens u veranderen voordat u ooit veilig kunt terugkeren?”
Hij antwoordt niet.
Hij weet het niet.
Een medewerker zegt dat hij het antwoord vandaag niet hoeft te hebben.
De gevangenis heeft stevige deuren, veilige muren en goed opgeleid personeel. Wie een ernstig risico vormt, wordt extra beveiligd. Bescherming van slachtoffers staat voorop.
Maar binnen die muren gebeurt meer dan wachten.
De man krijgt een vaste begeleider. Er wordt gekeken naar zijn gezondheid, zijn opleiding, zijn schulden en de redenen voor zijn geweld. Hij volgt een behandeling en leert een vak.
Technologie helpt het personeel om noodsituaties sneller te herkennen. Een mens beoordeelt wat er aan de hand is en blijft verantwoordelijk voor de beslissing.
Een computer beslist niet zelfstandig dat de man langer moet vastzitten.
Ook mag een programma hem geen gevaarlijke dader noemen op basis van een fout die niemand kan uitleggen.
Een onafhankelijke rechter controleert belangrijke beslissingen. Inspecteurs kunnen met gevangenen spreken zonder dat een bewaker meeluistert.
Op een dag vraagt de man aan zijn begeleider:
“Waarom doen jullie al die moeite voor mij?”
De begeleider antwoordt:
“Omdat er mensen zijn die niet mogen meemaken wat uw slachtoffer heeft meegemaakt.”
Dat antwoord vindt de man niet prettig.
Misschien is het wel het eerste antwoord dat hij echt begrijpt.
Wat kunnen we vandaag al doen?
We hoeven niet tot 2076 te wachten om betere vragen te stellen.
🔹 Beveilig op basis van werkelijk gevaar. Bescherm burgers, slachtoffers, bewakers en andere gevangenen.
🔹 Garandeer een menselijke ondergrens. Voldoende eten, water, medische zorg en bescherming tegen mishandeling zijn geen luxe.
🔹 Laat onafhankelijke inspecteurs binnen. Een gevangenis moet ook controle verdragen wanneer de camera’s van de overheid uitstaan.
🔹 Kies waar mogelijk voor een passende alternatieve straf. Taakstraffen, behandeling en begeleiding kunnen voor sommige mensen beter werken dan korte opsluiting.
🔹 Begin op tijd met voorbereiding op vrijlating. Zonder woning, inkomen, behandeling of toekomstperspectief is opnieuw beginnen moeilijk.
🔹 Vergeet de slachtoffers niet. Zij verdienen bescherming, erkenning en hulp, ook lang nadat de rechtszaak voorbij is.
Een land laat zien wat het van vrijheid vindt door de manier waarop het zijn vrije burgers behandelt.
Maar het laat misschien nog duidelijker zien wat het van menselijke waardigheid vindt door de manier waarop het mensen behandelt die hun vrijheid hebben verloren.
De samenleving heeft recht op bescherming tegen een gevaarlijke gevangene.
De gevangene heeft recht op bescherming tegen een gevaarlijke gevangenis.
En voor ons allemaal blijft uiteindelijk dezelfde vraag over:
Als de gevangenisdeur ooit weer opengaat, wie willen wij dan als buurman terugkrijgen?